Развигор ;-)

Македонија: Мраз во центарот на Скопје

2012-02-09T20:16:00.002+01:00

Коловозите на главните булевари во центарот на Скопје се чисти, но тротоарите и помалите улички во општина центар се нерасчистени и смрзнати. Дел се прекриени со слоеви мраз, снег што се истопил па се смрзнал, комбинации од стврднат снег и фрлена „сол“ и слично. Весникот Фокус објави вест дека властите не сакале да објават вонредна состојба за да „докажат“ дека биле спремни за снегот.

Булевар Митрополит Теодосиј Гологанов, вечерта на 8 февруари.

Една уличка во близина на Универзална сала. Оваа и сликите под неа се направени на 9 февруари.

Разни видови слоеви и дупки во нив на ул. 9 мај

Ул 29 ноември е најголема сообраќајница во областа, изгледа сосем исчистена.

Снег претворен во мраз на ул. 20 октомври.

Тротоар на ул. Рајко Жинзифов.

Слоевите на ул. Никола Тримпаре.

Тротоарот пред Т.Ц. Буњаковец. Тротоарот на другата страна од бул. Партизански одреди изгледа сосем исчистен.

Има ли AKTA (ACTA) врска со Македонија?

2012-02-09T12:37:00.004+01:00

Деновиве низ светот на големо се дискутира околу договорот АКТА (ACTA - Anti-Counterfeiting Trade Agreement, односно „Трговски договор против фалсификување“) и дел од таа дискусија се одвива и во македонските нови медиуми.

Написи со вести и објасненија може да се најдат на сајтовите на Метаморфозис, IT.com.mk, Ентер, Кајгана..., а релевантните линкови ги прибира и агрегаторот Пинг.мк.

Договорот АКТА, како и нему сличните закони во САД, СОПА и ПИПА, иако во моментов не се однесува директно на Македонија, сепак може да има големо влијание на корисниците на Интернет од земјава бидејќи сите ние користиме голем број сервиси и сајтови кои се наоѓаат во зони кои се под влијание на ваквите прописи, дури и ако се исклучи секогаш присутната можност нашата држава да се придружи, односно го прилагоди својот правен систем на нив.

Договорот е потпишан од низа значајни земји, но не ратификуван. На ниво на ЕУ, се чека да го ратификува Европскиот Парламент - кој може и да не го прифати и во таа насока се насочени напорите на активистите од континентот.

Сликичка од напис за АКТА на Радио МОФ

Следните медиуми на македонски јазик до сега имаат изразено интерес на темата (забележително е што повеќето не се домашни)

Радио Слободна Европа: Ако САД го цензурираат интернет, цел свет ќе почувствува (20.01.2012)
Дојче Веле: Слободниот интернет во рацете на приватни компании (05.02.2012)
24 вести: Контраверзниот и таен договор АКТА ќе ја ограничи интернет слободата (05.02.2012)

Следните блогови имаат објавено постови на оваа тема:

Ендек: Интернетот е единствената слободна земја што остана (04.02.2012)
Анти-креативен трговски акт – сумарна анализа од Бојан Георгиевски и Андреј Дамески

а на АКТА се однесуваат и постари постови, од времето на нејзиното иницирање:

Сподели знаење: Другата страна на интелектуалната сопственост (26.04.2010)
…пренесено и на Комуникации.нет: Другата страна на интелектуалната сопственост (26.04.2010)
Ерборн: ACTA и јас (19.05.2010)

Знаете ли и за други извори?

Балкан: Онлајн платформа за следење на извештаи од области погодени со рекордните снежни врнежи

2012-02-07T10:56:00.008+01:00

Пренесено од Глобал војсис на македонски. Авторка: Даница Радишиќ.

Овој пост е достапен и на:
English · Balkans: Online Platform Launched to Track Reports From Areas Hit by Record Snowfall

Од минатата недела, Балканот е погоден со големи снежни бури, какви што не се видени повеќе од една деценија. По необично долгиот период во кој немаше симптоми на типична балканска зима, минатата недела донесе скоро непрекинати врнежи на снег низ целиот регион, вклучително и брегот на Јадранско Море каде ретко паѓа снег.

Луѓе чистат снег со лопати од улица во Сараево. Рекордните снежни врнежи го парализираше транспортот во босанската престолнина, каде што е прогласена вонредна состојба. Фото: Сулејман Омербашиќ, авторски права © Demotix (5/02/12).

Српската државна телевизија, РТС, како и други медиуми во петокот известија дека Владата објавила вонредна состојба, додека граѓаните известуваа дека има критични ситуации низ целата земја и дека општинските служби слабо си ја вршеле работата при решавање на проблемот со снежните врнежи во голем дел од урбаните области.

Според написот насловен „Снегот ја блокира Србија, вонредна состојба во 27 општини, препорака да не се оди на училиште“ (на српски), началникот на секторот за вонредни ситуации на српското МВР, Предраг Мариќ, наводно изјавил во петокот:

Во 27 општини во Србија е прогласена вонредна ситуација заради јаките снежни врнежи. Мариќ на агенцијата Бета и рекол дека најтешка ситуација е во Сјеница, Ивањица, Пријепоље, Црна Трава и Сурдулица, каде висината на снежната покривка достигнала околу 2 метри. Според него, снабдувањето со струја е „релативно добро“, дефектите брзо се отстрануваат и нема долготрајни исклучувања на електричната енергија…

Мариќ исто така ја најави можноста за прогласување на општа вонредна состојба на државно ниво, што Владата го стори во неделата вечер, меѓу другото откажувајќи ја наставата во сите училишта во Србија најмалку до петок, 10 февруари.

Неколку работни акции беа организирани од онлајн заедницата во Србија и регионот за справување со снегот и во обид да се воспостави функционална состојба барем во урбаните области, како #lopataup, организирана од еден од лидерите на онлајн заедницата, Зоран Торбица и другите локални корисници на Твитер од Белград.

Во меѓувреме, Ал Џезира Балкан, неодамна воспоставената регионална редакција на мрежата за вести Ал Џезира, заедно со тимот на Ушахиди воспоставија платформа за следење на верифицирани информации за сите поврзани состојби, од блокирања на патиштата, снемување електрична енергија, до други критични точки и информации од целиот регион. Ушахиди е платформа базирана на слободен софтвер која служи за прибирање информации, визуализација и интерактивно мапирање која веќе беше користена во Србија веднаш по земјотресот во Краљево (анг.) во ноември 2010 да се мапира и следи штетата во таа област.

Харис Алишиќ, раководителот на тимот за нови медиуми на Ал Џезира Балкан, ја објави платформата вечерта во неделата. Од тогаш многу членови на онлајн заедницата, меѓу кои и некои од авторите на Глобал војсис, се придружија на тимот на Ал Џезира-Ушахиди во улога на куратори кои ги следат и верифицираат извештаите од регионот.

Адаптираната платформа на Ушахиди е поставена на официјалниот веб-сајт на Ал Џезира, додека извештаите може да ги праќа било кој преку следните канали:
- преку СМС на +387644218661
- преку Твитер со користење на хаштаговите #kolaps #sneg #snijeg #lopataup #iskljucenje
- преку е-пошта на oluja2012@aljazeera.net („бура2012“)
- или преку внесување информации директно во формулар на табот „испратете извештај“ (pošaljite izvještaj) на страницата на Ал Џезира

Доколку сакате да волонтирате, односно да вложите дел од своето време за мапирање на критични области и ви е позната употребата на онлајн алатки, контактирајте ги авторката на написов, или Харис Алишиќ преку Твитер, или оставете коментар на Глобал војсис, и ќе ве контактираме со повеќе информации за тоа како би можеле да помогнете. Исто така ве покануваме да праќате извештаи од својата област преку Твитер со користење на некои од горенаведените хаштагови, кои автоматски се собираат од платформата и потоа ги прегледуваат луѓе од тимот на Ал Џезира и волонтери.

Луѓе во Босна се обидуваат да бутнат кола заглавена во длабок снег. Фото: Сулејман Омербашиќ, авторски права © Demotix (5/02/12).

Напишано од Danica Radisic · Преведено од Филип Стојановски
Објавено на 7 февруари 2012 9:11 GMT

Најбрзиот гитарист на светот

2012-01-24T19:47:00.000+01:00

Џон Тејлор, најбрзиот гитарист
на светот во 2011 г.

„Најбрзиот гитарист на светот не е Еди Ван Хален, ниту Ингве Малмстин, ниту оној типон од Морбид Ејнџел…“ објаснуваат (на англиски) од „Вајерд“.

Најбрз гитарист на светот е Џон Тејлор (28), наставник по музика од Вестминстер, Колорадо, САД. Титулата се заснова на освојување на Гинисов рекорд, преку свирење на „Бумбаров лет“ од Николај Римски-Корсаков.

За да го собори рекордот, Тејлор се снимил пред сведоци и ја пратил снимката на жирито, чии членови ја пуштале забавено за да потврдат дека навистина свири како што треба. Човекот свири гитара од свои 13 години и за да го постигне рекордот посветувал по 1 час дневно на вежбање на „летот“.

Македонија: Преглед на проекти за краудмапирање

2012-01-11T10:41:00.000+01:00

Борис Ристовски објави преглед на македонските проекти што користат краудмапирање (crowdmapping) и ги замоли локалните корисници на Интернет да одговорат на неговата анкета, која е дел од истражувањето за магистерски труд.

Триумфалната порта во Казахстан

2012-01-09T15:56:00.000+01:00

На 16 декември 2011 година, на Дваесетгодишнината од независноста на Казахстан, претседателот Нарсултан Назарбајев ја отворил Триумфалната порта „Мангилик Ел“ во Астана. Наводно, Портата, подигната на иницијатива на претседателот и станала уште еден симбол на казахстанската независност.

Видеово е денес еден вид хит на Фејсбук, гледам многу луѓе од Македонија го споделуваат и коментираат.

За отворањето на слична градба во Македонија, неколку недели подоцна, има пишано Никола Гелевски на Окно.мк во текстот „Стаписани пред Триумфалната порта“*. Всушност официјално македонската верзија се вика „Порта Македонија“, иако според Сеад93 сепак кај народот е одомаќено името Триумфална капија.

Рефлексно крстење

2012-01-09T10:54:00.002+01:00

Кога ќе се комбинира помодарство и суеверие (празно вршење на ритуални дејствија без духовна суштина – зар ако си верник треба поттик да ти биде географската местоположба, а не внатрешниот порив) се добива и земја во која „сите“ се „големи“ „верници“ натопена во криминал и лицимерие, во кои истите тие се соучесници. Па потоа –истите– демек се чудат зашто ни било неубаво.

Погорниов коментар го напишав откако го прочитав краткиот текст на Елена Јовановска од БезПардон.мк насловен „Автобусот не е ниту црква, ниту манастир“.

Веќе подолго време сум сведок на една појава која ми боде очи и која воопшто не ми е јасна. Се почесто ми се случува кога ќе поминам покрај црква, било пешки или во автобус, да видам некој во моја близина што се прекрстува и гледа накај црквата.

Прво тоа го правеа двајца – тројца. Потоа станаа повеќе. Прво беа млади. Сега почнаа тоа да го прават и стари. Да не е заразно? Или нешто се сменило, па старите почнале да учат од младите?

Македонија во 2012 г.: Предизвикот на климатските промени

2012-01-03T10:14:00.001+01:00

This post is also available in | Овој пост е достапен и на
- македонски преку Блогерај: Македонија во 2012 г.: Предизвикот на климатските промени
- English: Macedonia in 2012: The Challenge of Climate Change

Во неволја сме. Т.е. Македонија е. Лошо ни се пишува ако не почнеме да анализираме, размислуваме и да ги прилагодиме нашите одлуки кон решавање на проблемите на кои укажува најновата студија на УНДП за проценка на економското влијание на климатските промени (Assessing the Economic Impact of Climate Change).

Според извештајот:

Енергијата ќе стане многу поскапа.
Ќе имаме помалку вода. Инвестициите во хидроелектрични централи ќе бидат безвредни.
Земјоделството исто така нема да вреди, оти ќе има сè помали приноси. Многу скоро очекуваните штети ќе ги надминат тековните приходи.
Ние немаме аналитички капацитет = како општество и како држава, немаме поим за тоа што се случува. И не сакаме да знаеме.

Општината сече дрвја на кејот во Велес. Велешани велат дека
водостојот на Вардар никогаш не бил толку низок во декември (2011).

Нашите врвни политички лидери никогаш не зборуваат за проекции по наредните избори, а времето го користат на приватизација на природните и економски ресурси во полза на олигархиите по партиска и семејна линија. Нивните следбеници се маат со националистички фантазии за освојување соседни полиња или поделба на земјата по етничка основа преку војна или референдум - но никогаш не зборуваат за условите за живот во таквите политички ентитети. Веројатно се убедени дека со остварување на нивните политички цели, сè друго магично ќе се суреди. Гледање на големата слика, анализирање и планирање на децениско или генерациско ниво со цел подобрување на јавното добро, во Македонија е отсутно во XXI век исто како што било отсутно во XVIII.

Прочитајте го извештајот, ако не цел, барем главните заклучоци (Executive Summary).
Кои ви се приоритетите за нареднава година? Нареднава деценија?

Цензура: Весник само со позитивни вести

2011-12-30T12:52:00.005+01:00

Како честитка за Нова година, Никола Бојков од блогот Интернет маркетинг.мк споделил еден…

„…позитивен концепт со кој хрватскиот дневен весник 24sata веќе втора година им се обраќа на читатeлите ~~во очи~~ пред Нова Година.

Така, 24sata во денешното издание ќе содржи само весели вести без трагедии, корумпирани политичари, злосторства, црни хроники итн, со цел позитивно да влијаат на своите читатели, допринесувајќи кон повесела новогодишна атмосфера.“

Такви медиуми, базирани на „позитивност“, веќе постојат. Се викаат провладини медиуми и во нив не се споменуваат одговорните за трагедии, корумпирани политичари, виновниците за злосторства и нивните наредбодавци, соучесници итн, „со цел позитивно да влијаат на своите читатели“ во директна полза на претходно споменатите.

Не случајно „позитивната вест“ од насмеаната насловна на 24 сата е промоција на приватниот живот на корумпираниот политичар/бизнисмен Керум (градоначалник и сопственик на супермаркети - секоја сличност е ненамерна). Ко што кажа еден пријател „Кога гледам МРТВ се прашувам дали живеам во Македонија или Калифорнија“. Како што некои верни гледачи на СИТЕЛ мислат дека во Кратово нема социјални случаи.

Општествената улога на медиумите е да помагаат во откривањето на вистината, не во козметичкото создавање виртуелни реалности. Ако еден весник сака уредувачката политика да му биде забавни содржини за деца, треба да се прекрсти во „Другарче“, „Росица“ или „Микијев забавник“. Зборуваме за сериозни медиуми или за претпријатија кои ги водат морони?! Или само опортунистички подлизурковци кои сметаат и дека читателите се морони и овци.

Photo: Ben Hopper via I see three

Интересно како некои медиуми постојано наоѓаат изговори да не си ја вршат општествената функција. Те не било убаво да се пишува за малверзациите и заташканиот обид за тероризам од навивачите во авионот во текот на Европското кошаркашко првенство, да не се расипувала општонародната веселба. Потоа, никому ништо. Повторно во интерес на доброто расположение, сеа за празнициве не било убаво да се кажуваат „лоши работи“ за тие што ги прават да не ги пецне совеста (кога веќе законот ништо не им може – ама шшш, и за тоа не треба да се пишува). Што е важно што народот едвај врзува крај со крај, важно на гладните да им се сервираат „добри вести“ за најбогатиот слој население.

Одбивам да ми го перат мозокот, макар и ненамерно како блогеров. А вие?

Македонија: Новогодишна елка од пластични шишиња

2011-12-26T11:42:00.000+01:00

Инспирани од примерот (анг.) на литванскиот град Каунас, на 25 декември во Градскиот парк во Скопје група македонски твитерџии направи Новогодишна елка од пластични шишиња, со цел да ја „подигне свеста и личната одговорност кон средината во која живееме“.

Елката и тимот. Кликнете на сликата за поголема/нескратена верзија.
Фото : Димитар Атанасов.

Организаторите на акцијата ги користеа нивните блогови (Тамара Атанасовска, Душица дебармаалка, Дарјан Раденковиќ, Јована Тозија) како почетна точка за брзата кампања преку социјални медиуми #елкамк.

Дрвото остана да стои и во текот на ноќта, а ако сиромасите кои собираат пластика за рециклирање од улиците и конејнерите за ѓубре не го пожнеат, авторите планираат соодветно да го отстранат по Нова година.

Ѕирнете ја големата фотогалерија од двата дена на акцијата.

Каде се Бо Мекејлеб, Мухамед Али Јашари и Мартин Нешковски во изборите на личности на годината?

2011-12-22T09:56:00.002+01:00

Македонските медиуми ја отпочнаа сезоната на доделување титули за личност на годината. И лево и десно се пропуштаат луѓето кои на овој или оној начин суштински ја одбележаа 2011 година. Е оти така?

За ова претходно пишав на Пинг.мк.

Лестер Бо Мекејлеб. Како може да се пропушти најдобриот играч на кошаркарската репрезентација кој беше избран и за еден од петте најдобри на целото европско првенство? Можеби затоа што не е припадник на „Гоцевата раса“?!

Мухамед Али Јашари и Мартин Нешковски. Другите двајца, млади момчиња, секој на свој начин беа невини жртви на нашето општество, чија смрт укажа на најлошото и најдоброто меѓу нас, а многумина поттикна да се замислат и можеби да си го променат животот на подобро. Нивните случаи беа претворени во табу теми и изигнорирани од послушниците за моќниците да ја избегнат одговорноста, особено командната.

На Фејсбук исто така ја искоментирав веста дека претседателот Иванов доделил одликувања за храброст.

При тоа, не ги оспорувам заслугите на одликуваните луѓе, но мислам дека ќе беше доблесно постхумно да се признае храброста на Мухамед Али Јашари, ученикот кој беше убиен додека го бранел другар му од насилници пролетоска во ГУЦ во Скопје.

Исто така, мислам дека сведоците на убиството на Мартин Нешковски кои не дозволија случајот да се заташка и го покренаа револуционерното движење против полициска бруталност преку социјалните мрежи исто така заслужуваат признание.

Сирија: Ослободете ја Разан Газави

2011-12-10T01:26:00.002+01:00

Овој пост е превод на текстот од Амира ал Хусаини објавен на Глобал војсис на англиски јазик под лиценцат Криејтив комонс-наведи-извор, како дел од специјалното покривање на протестите во Сирија во 2011 г. Преводов наскоро ќе се појави и на Глобал војсис на македонски.

Сириските власти ја имаат уапсено блогерката Разан Газави на сириско-јорданската граница на 4 декември 2011. Газави патувала во Аман да учествува на работилница за слободата на печатот во арапскиот свет кога била уапсена. Апсењето предизвика критики и бес од блогери и активисти од целиот свет, кои побараа нејзино итно ослободување.

Газави е сириска блогерка и твитерџика родена во САД, која има пишувано и за Глобал војсис онлајн и за Глобал војсис адвокаси. Таа е меѓу ретките блогери од Сирија што пишува под нејзиното вистинско име, залагајќи се за правата на блогерите и активистите уапсени од сирискиот режим, како и за правата на припадниците на сексуалните и други малцинства.

Постер „Ослободете ја Разан“ објавен од нејзините поддржувачи веднаш по проширувањето на веста за нејзиното апсење

Нејзиниот последен пост, од 1 декември 2011 година, го прославува ослободувањето на сирискиот блогер Хусеин Грер, кој 37 дена бил држен во задочеништво од сириските власти. Таа изблогирала:

Ноќва Хусеин си оди дома, каде што ќе ја гушне силно жена си, а сè ќе биде готово наскоро.

Активните корисници на Интернет кои подигнаа узбуна по нејзиното апсење на платформите за социјални медиуми, го забележаа овој ироничен момент.
Разан Сафур од Сирија твитна:

@RazanSpeaks: Разан Газави ја подигаше јавната свест за притворениците, пишуваше за нив и ги поддржуваше. А сега стана една од нив. #FreeRazan #Syria [хаштагови: Ослободете ја Разан и Сирија]

и додаде:

@RazanSpeaks: Со мислите и срцето сме со тебе @RedRazan. Ти си една од најхрабрите луѓе што сум ги запознал на Твитер. #FreeRazan #Syria

Друг сириски блогер, Саса, забележа:

@syrianews: Скоро секој твит на мојот тајмлајн сега го содржи хаштагот #FreeRazan. Дали нè слушате, сириска полицијо? #FREERAZAN

Колегата од Глобал војсис, Сириецот Анаш Ктиеш се потсети:

@anasqtiesh: Разан ме претстави на прекрасниот тим од @globalvoices и заради неа се придружив како преведувач и автор. #FreeRazan

Сириецот Шакиб ал Џабри гневно се обрати на Арапската Лига:

@LeShaque: Еј Арапска Лиго. Како ви оди со погрешната стратегија? Сè уште верувате дека Башар ќе се реформира? #Syria #FreeRazan

За тоа време, Чанад Бахраини изрази жалење:

@chanadbh: .@RedRazan, @alaa и @abdulemam сите беа на првата Средба на арапски блогери во Либан во 2008. Денес се во затвор или во илегала #FreeRazan

Искусниот египетски блогер Алаа Абдел Фатах е во притвор во Египет под лажно обвинение, а блогерот од Бахреин Али Абдулемам се крие во Бахреин, каде што властите го бараат под обвиненија за неговиот блогерски активизам. Обајцате се меѓу првите блогери во нивните земји.

Во меѓувреме, доверливи пријатели се грижат за сметките на Разан на Твитер и Џимејл, како и за нејзиниот блог. Нејзиниот профил на Фејсбук е исто така деактивиран од пријатели.
Неодамнешнит твит од нејзиниот профил на Твитер вели:

@RedRazan: Разан веќе не го раководи својот профил на Твитер, туку ние, нејзините пријатели и поддржувачи! #FreeRazan

За повеќе реакции за апсењето на Газави, ве молиме проверете го хаштагот #FreeRazan на Твитер. Објавена е и страница на Фејсбук (на арапски) со повик за нејзино пуштање.

Македонската блогосфера во германски медиум: Цајт Онлајн

2011-12-01T00:09:00.002+01:00

This post is also available in | Овој пост е достапен и на
- македонски преку Блогерај: Македонската блогосфера во германски медиум: Цајт Онлајн
- English: Macedonian blogosphere in German media: Zeit Online

Влијателниот германски магазин Цајт (Zeit) објави напис за македонската блогосфера и општата ситуација со медиумите. Јас бев цитиран како извор за развојот на блогосферата.

Hasstiraden verschmutzen die mazedonische Blogosphäre, односно, колку што можам да преведам: Говорот на омраза ја загадува македонската блогосфера.

Написот содржи линк кон пост на англиската верзија на Глобал војсис за говорот на омраза меѓу Македонија и Бугарија. Кога го видов, го посетив написот и го ажурирав линкот до твитер профилот на еден од изворите. Истото беше корегирано и во преводот на шпански од Адриана Гутиерез. За тоа разговаравме на Твитер, што го забележа Внукот, кој потоа објави критика на некои аспекти на цитираниот текст, на македонски и англиски јазик.

Така, германскиот напис предизвика повеќе муабет од она што може да се претпостави само преку читање на коментарите под него.

„Вест“ со платно е-издание: предизвици за е-маркетинг

2011-10-30T10:23:00.000+01:00

Нафрлање на неколку првични перцепции… Од вчера, весникот „Вест“ ја ускрати можноста сите негови написи да се читаат во електронското издание бесплатно, а наспроти тоа воведе плаќање за пристап до е-издание кое изгледа исто како печатеното, достапно преку друг сајт наречен е-Прес.

Со регистрација и избирање на некој моделите на претплата, можете да го читате “Вест” во автентична форма, односно со идентичен изглед како и печатениот весник.

Основната претпоставка е значи дека луѓето толку многу го сакаат изгледот на печатениот весник, што би платиле екстра за да го имаат на увид.

Преку истиот систем достапни се и такви изданија и на другите два дневни весници на МПМ, „Дневник“ и „Утрински весник“, но за разлика од „Вест“ кај нив нема најава дека ќе има ускратување на содржините кои досега се објавуваа во ХТМЛ-формат на нивните сајтови. Можеби се работи и за еден вид експеримент да се види дали тактиката која е применета сега на порталот на „Вест“ е поефективна – за некои написи има тизер и повик да се прочита целата содржина во платното издание.

Изданието во форма на флипинг бук е оптимизирано за прегледување на компјутер или преносен уред.
Со оваа премиум услуга можете да пристапите до вашиот омилен весник веднаш штом ќе излезе од печат, каде и да сте во светот!

Флипинг бук (анг. „книга која се прелистува“), односно флеш-интерфејс за прикажување ПДФ-фајлови, се нема покажано кујзнае како на веб. Го сакаат дизајнерите навикнати да работат за принт, но не го користат најголем дел од познатите весници кои имаат рентабилни производи што ги продаваат на нет. На пример, „Вајерд“, еден од водечките светски магазини – има печатено издание, има „обичен“ веб на кој се достапни сите написи и има издание/апликација за ајпад кое се наплаќа. Иако во печатеното издание де факто тие беа пионери во примена на иновативен визуелен дизајн, немаат воведено флип-бук издание – кое бара многу поголеми ресурси за прикажување од обичен, класичен ХТМЛ. Слично и со „Њујорк тајмс“ – немам видено флипбук таму, туку се наплатува за пристап до одредени содржини во ХТМЛ-формат и/или апликации за таблети (не апчиња) и „умни“ мобилни телефони.

До сега не ги имам пробано опциите за претплата, па не знам дали под флипинг бук МПМ подразбираат и посебни апликации/формати за преносни уреди. На тоа гледам со резерва и бидејќи во моментов не ми се достапни податоци за користење на такви уреди во Македонија.
Сепак, и да има специјално прилагодување за мобилни уреди, ми се чини дека и со тоа целната група останува прилично ограничена. Ваквиот пристап може да биде интересен за членовите на дијаспората што се корисници на таблет-компјутери (ајпади, на пр.) и веќе биле навикнати на печатеното издание, па сега им недостасува.

Прашање е и колку дијаспората ја интересираат вакви содржини од Македонија. Од тој аспект, веројатно не е случајно што еден од ударните недостапни написи во денешното издание е оној за забраната за влез на пејачката Гавазова во Австралија.

(Дополнителен предизвик во натерувањето да почнат да плаќаат е фактот дека ако дијаспората ја интересирале содржини од Македонија, тие низ годиниве се навикнати да имаат бесплатен пристап до нив во „обичен“ веб-формат.)

Форматот на „Вест“ кој е со слична големина како ајпад може и да нуди смисла да се чита на тој начин, но за успешно и кеифско читање на „Дневник“ и „Утрински“, кои се со далеку поголеми димензии, веројатно би требало да не се потпираат само на експорт во ПДФ, туку да се прави посебно издание за овој формат (и за на екран од лаптоп или десктоп ПЦ).

’Екстра‘ содржината што се добива со ваквите електронски изданија наспроти досегашното е увид во огласите од печатеното издание. Тоа им значи на огласувачите и издавачите, но не сум сигурен дека е пресуден фактор за купување претплата кај обичниот читател. Историски гледано, единствено „Утрински“ има правено обиди да пренесе дел од огласите од печатеното во изданието на веб и тие функционираа океј… информативно, но не и нападно – можеби затоа што пренесените огласи беа некролози.

Во промотивните пораки на „Вест“ се насетува потпирање на лојалноста на читателите. Читателите се перципираат како потрошувачи кои не можат без својата дневна доза на весникот, па ако не ја добијат е-изданието им се нуди како надокнада за снемувањето на печатеното.

Идејата, впрочем, е да го направи весникот што подостапен: ако не го најдеш “Вест” во трафика, купи го на Интернет!

И на крај, ценовникот. Цената на трафика за сите овие весници е по 15 денари. Цените за пристап до електронските изданија се исто така исти, и изнесуваат:

Ценовник:
Едно издание: 10 денари
Неделна претплата: 60 денари
Месечна претплата: 250 денари
Три месечна претплата: 700 денари
Шест месечна претплата: 1100 денари
Годишна претплата: 2100 денари

Разликата во цена меѓу печатеното (15 денари) и е-изданието (10 денари) не е голема. Ако се земе предвид дека на македонскиот пазар токму цената е пресудниот фактор за успех на било кој производ за масовна потрошувачка, би очекувал поголемо намалување. Особено ако се земе предвид дека трошоците за печатење и дистрибуција имаат лавовски удел во цената на весникот на трафика. Откако ваквото електронско издание ќе се подготви (што го прават бездруго, на англиски sunk cost) тогаш секој дополнително купен примерок е чист ќар (видете на англиски термин economies of scale).

Од друга страна, читателот на весник на хартија не го купува само поради огласите, туку најпрво затоа што му одговара хартијата како медиум, го купува доживувањето на прелистување на различни места и положби… итн. Но, можеби од „Вест“ или МПМ процениле дека ќе имаат многу читатели и со ваква цена. Ако таа проценка е точна, тогаш и нивниот профит ќе биде поголем.

На сајтот на „Вест“ линкот од менито насловен „Претплата“ води кон празна страница, на „Дневник“ нема никаква информација за претплатување, а само на сајтот на „Утрински“ има понуда за претплата во следнава форма:

месечна: 390 денари,
тримесечна 1.170,
шестмесечна 2.340,
годишна 4.680 денари.
За претплата во странство информации на тел:
+389(0)2 3089-306

Очевидно, добивање нови преплатници за печатеното издание преку веб-изданијата не е приоритет за одделите за маркетинг при весниците на МПМ. „Утрински“, кој има најмногу направено на темава, не нуди електронски контакт за заинтересираните за претплата во странство, ниту основни информации, туку бара заинтересираните да платат меѓународен разговор за да дознаат. Ако цените и за другите весници се исти (би требало да бидат, оти и се исти и по примерок) може да заклучиме дека претплатата на е-изданието е поефтина.

Дали повлекувањето на овој потег сега е поврзано со најавите за скора продажба на МПМ, како елемент на проширување на портфолиото што би требало да ја зголеми вредноста на целата куќа при финалната проценка е нешто во кое немам увид. Како потег од страна на „Вест“, редакција која за многу работи имала храброст прва да воведе разни иновации е интересно од многу аспекти.

Со оглед на тоа што голем дел од содржините од странство на сите весници на МПМ се слични (агенциски вести од големи агенции веројатно набавени „на више“ преку повисоки нивоа на тековниот сопственик, германскиот ВАЦ), важно е кои ќе бидат фактори на диференцијација.

Оти, голем дел од потенцијалните муштерии постапуваат според правилото „зошто да плаќам за пристап до нешто што го има бесплатно на други сајтови?“. Така, платеното (платното, платежното?) е-издание се соочува со незамислива конкуренција за луѓе кои се навикнати да размислуваат само во рамки на македонскиот пазар за печатени весници, оти оние содржини кои тие ги поставуваат зад „платежен ѕид“ (paywall) се оддалечени само клик подалеку на други сајтови.

Предност на „Вест“ е што во минатото имал храброст да се спротивстави на диктати да не се објавуваат некои информации од јавен интерес прогласени за табу-теми (како за инцидентот со навивачите кои ќе го урнеле авионот за Литванија и последователните обиди да бидат замолчени). За тој весник пишуваат некои од најпопуларните и меѓу мислечкиот дел од народот најцитирани колумнисти во земјава („Сакам да кажам“ и „Ефтини приказни“).

Таквата репутација за ексклузивност може да ја надградат на пр. со објавување сеопфатни истражувачки стории само во платеното е-издание. Така платеното е-издание би имало дополнителна вредност и во однос на печатеното и на бесплатното веб-издание, а не како што е сега само во однос на второто. „Вест“ се исто така популарни кај младите поради добриот микс на покривање на естрада, а јас ги ценам поради покривање на културата. На пр. имаат најдобри филмски рецензии – кои за жал не се многу чести, а и најдобри и најинтересни препораки за филмови во рамките на ТВ-водичот во петок.

Дискусии на темава се развија на:

Верзијата на овој пост на Блогерај
Кај линкот кон тој пост објавен на Фејсбук на мојот профил
Постот со поткаст на Комуникации.нет на темава

Ден за блогерска акција: Храна

2011-10-16T21:30:00.004+02:00

This post is also available in | Овој пост е достапен и на
- македонски преку Блогерај: Ден за блогерска акција: Храна
- English: Blog Action Day 2011: Food

Како што беше претходно најавено преку Глобал војсис, денес е Денот за блогерска акција (Blog Action Day). Блогерите од цел свет се поттикнуваат да се придружат и да дискутираат за тема од глобална важност. Оваа година тоа е храната, оти денес се паѓа и Светскиот ден на храната. На Твитер : @BlogActionDay и #BAD11.
Не е предонца и вие да пишете пост за било кој аспект на храната, од гладот до рецепти. Јас се обврзувам дека ќе известам за учеството на македонските блогери во пост за Глобал војсис. Досега, според списокот на учесници, се имаат пријавено тројца, а еден објавил и пост:

Colorful Portal: .среќен Blog Action Day & World Food Day [#bad11]

Еве примери за други постови од целиот свет...

...од Мадагаскар: Blog Action Day 2011 #BAD11- About Food (исто така достапен на малагашки)
до Германија/Мароко: Friday is Coucous-Day – Dialogue through Food (исто така достапен на германски).

Како мој придонес, еве неколку фотографии снимени денес на пазарчето Буњаковец во Скопје, Македонија.

Умрел информатичарот Денис Ричи

2011-10-13T16:06:00.002+02:00

Умрел легендарниот информатичар Денис Ричи (Dennis Ritchie) чие трајно наследство дало огромен придонес за развојот на нашата цивилизација во последните децении на XX век.

Според Ксени Жардин од БоингБоинг, веста прв ја пренел Роб Пајк преку Гугл плус. Таа напиша за Ричи:

Тој беше дизајнерот и оригиналниот автор на програмскиот јазик C, како и централна фигура во развојот на Јуникс (Unix). Голем дел од својата кариера помина во Лабораториите на Бел (Bell Labs). Добитник е на Туринговата награда во 1983 година и на Националниот медал за технологија (на САД) во 1999 г.

„Влијанието на Ричи е слично на Џобс, само помалку видливо,“ забележал Џејмс Гримелман на Твитер. „Неговиот поинтер сега покажува кон void *; неговиот процес заврши со излезан код 0.”

Една од ретките јавни фотографии на Денис Ричи (1941-2011). Извор: Википедија, во јавен домен.

Таксгедо ги искористил зборовите од класичниот учебник за C (The C Programming language) напишан од Ричи да создаде облак со термини во негова чест, пишувајќи:

Денес изгубивме еден технолошки џин. Денис Мекалистер Ричи, сосоздавач на Јуникс и на програмскиот јазик C со Кен Томпсон, почина на 70-годишна возраст. Ричи има огромен придонес за компјутерската индустрија, директно и индиректно влијаејќи (подобрувајќи) ги животите на повеќето луѓе во светот, без разлика дали се за тоа свесни или не.

Ендигојап понуди уште поексплицитна споредба (на англиски):

[Исак Њутон] еднаш рекол дека тој стои на рамењата на џинови. Денис Ричи беше џин на чии рамења стоеја луѓе како Стив Џобс.
….
Не го знаете? Тој е таткото на C, без кој не би биле напишани оперативнити системи како Виндоуз и Епл. Игри, програми, апликации на вашиот Епл и Андроид не би постоеле. Многумина го нарекуваат татко на информатиката, поради неговите многубројни постигнувања…

За читателите кои на факултет не полагале Вовед во програмирање со некоја верзија на C како нивни прв објектно-ориентиран програмски јазик можеби ќе биде потешко да го осознаат влијанието на овој скромен и повлечен човек, кој не се фалел со своите подвизи, ниту се претворил во бизнис икона. На пример, повеќето модерни оперативни сисистеми како ГНУ/Линукс и Мек ОС на Епл потекнуваат од Јуникс. Компјутери кои работат на Јуникс или ГНУ/Линукс во основа ја одржуваат инфраструкурата на Интернет, служејќи како сервери или рутери, или како платформи за работа на апликации како пребарувачот на Гугл.

Стрип-работилници со Џамал Игл во Скопје, Битола и Велес

2011-10-12T17:18:00.004+02:00

This post is also available in | Овој пост е достапен и на
- македонски преку Блогерај: Стрип-работилници со Џамал Игл во Скопје, Битола и Велес
- English: Macedonia: Comics Workshops with Jamal Igle from DC Comics

Американското катче организира работилници со авторот на стрипови Џамал Игл (@JamalIgle) од ДЦ Комикс. Звучи како одлична прилика да се научи нешто повеќе за оваа уметност. Првата беше најавена за Скопје, а потоа Макстрипови информираше дека ќе има и една во Битола.
Значи, распоредот е:

13 октомври, 17-18 ч. Младински културен центар, Скопје (настан на Фејсбук)
14 октомври, 12-13 ч. Дом на култура, Битола
14-16 октомври веројатно во Велес (според неговиот блог)

За повеќе информации весникот Дневник објави и интервју со Игл, а во линковите од Макстрип има и негови цртежи и насловни страници, како оваа со Младите Титани.

За постов може да дискутирате и на Пинг.мк.

PS
Преку Гугл плус дознав дека за активностите во Велес е поставен и настан на Фејсбук.

Суредување медиуми во стил на режимот на Милошевиќ

2011-10-04T20:20:00.006+02:00

На 24.09.2011. на Алфа ТВ – Вести во рамки на коментарот „Неделна сабота(жа)“* беше емитуван инсерт од вест од РТС од 1999 г. Во веста се означуваше одреден човек како предавник кој се радува на несреќата на својата земја, што многумина го сфатија како алузија на тековните практики во Македонија.

Во инсертот се работи за Славко Ќурувија (српски Славко Ћурувија), новинар и издавач, кој се осудил во лице да им плесне на властодршците што мисли за нивната лузерска политика. Набрзо потоа е убиен под официјално неразјаснети околности.

Бидејќи голем дел од нашата јавност и не е баш запознаен со поновата српска историја (освен за продукцијата на турбофолк-озборувања), мислам дека Алфа требаше да обезбедат дополнителни информации и за последиците од практиката за прогласување за предавници на луѓето кои имаат храброст да изразат несогласување со ’јаките патриоти‘ во власта.

Затоа, доколку разбирате српски, ви препорачувам да го погледнете следниот документарен филм од 2006 година:

Славко Ћурувија: Кад режим стреља

Напомена: филмот е доста потресен, оти ќе ве поттикне на размислување!

Повеќе информации за Ќурувија. Меѓу другото, сега се смета за херој и борец за слободата на изразување, а неговото име го носи и една улица во Белград.

Грција: Барокот повторно во мода - буквално

2011-10-02T23:59:00.003+02:00

This post is also available in | Овој пост е достапен и на
- македонски преку Блогерај: Грција: Барокот повторно во мода - буквално
- English: Greece: Baroque In Vogue Again – Literally

Дописниците на блогов открија дека кај Јужниот Сосед се појавува интерес кон барокот. Августовското издание на грчки „Вог“ донесува напис со наслов „Модерен барок“ на тема очила за сонце во квази-барокен стил.

Не е утврдено дали за тоа се заслужни критериумите на тендерите за градбите и украсите на фасадите од Скопје 2014 (од министерства, фасади, до катни гаражи). Ако, како што потврдува Анастас Вангели во неговата студија „Античка сегашност“, нашиве лидери може да учат антиквизација од нив, можеби и нивните модни работници ја увиделе вредноста на барокот поради нас!

Пописот ќе прибира податоци за користење Интернет

2011-09-29T10:24:00.000+02:00

Весникот „Нова Македонија“ неодамна објави еден многу корисен прилог, наречен „Попис 2011: Водич за попис на населението, домаќинствата и становите“ (ПДФ) во кој меѓу другото е наведено и како ќе изгледаат формуларите, кои содржат и прашања за користење нови технологии.
Имено, во делот „Образовни карактеристики“ од „Пописница“ – формуларот за индивидуални граѓани стои:

32. Дали сте писмена/а? (лица на возраст од 10 години и повеќе)
1. Да                        2. Не
33. Кои од наведените активности, знаете да ги користите при работа со компјутер? (лица на возраст од 10 години и повеќе)
1. Обработка на текст 1. Да            2. Не
2. Изработка на табела                     1. Да            2. Не
3. Користење Интернет                    1. Да            2. Не
4. Електронска пошта                       1. Да            2. Не

Во „Прашалник за домаќинство и стан“ исто така стои:

8. Дали домаќинството поседува персонален компјутер?
1. Да 2. Не
9. Дали домаќинството има пристап до Интернет?
1. Да 2. Не

Мислам дека е исклучително важно што ќе се приберат и обработат овие податоци на ниво на цела држава. Досега имаше низа истражувања со статистички примерок, но вака ќе може да се направат многу попрецизни корелации и да се идентификуваат точки каде е потребна интервенција за да може сите граѓани без оглед на пол, возраст, етнички карактеристики и слично да имаат еднаков пристап до можностите.
Сето ова би помогнало и за пореални споредби со регионот (на пр. пред некое време пишав за Србија)…

Конкурс за млади блогери на УНЕСКО

2011-09-13T09:39:00.000+02:00

Добра прилика за млади автори. Јас само ја пренесувам информацијата, ве молам за сите детали да се обратете кај организаторот на конкурсот, Повикот од УНЕСКО е достапен на англиски.

Како дел од 7 младински форум во Париз, УНЕСКО ќе понуди можност за учество на тој настан на пет млади новинари и блогери. Ќе биде одбран по еден млад блогер од секој од петте региони на УНЕСКО (Африка, Арапски држави, Азија и Пацификот, Европа и Северна Америка, и Латинска Америка и Карибите). Општите услови за млади новинари и блогери:
Да се помлади од 30 години
Да имаат искуство со новинарство (на интернет, печатено, фото, видео, радио) или со блогерство
Да имаат добро познавање на англиски и/или француски.
Предност е ако знаат и некој од другите шест официјални јазици на Обединетите Нации (арапски, кинески, англиски, француски, руски и шпански).
Рок за пријавување: четврток, 15 септември.

Информацијава ја добив преку Рајзинг војсис.

Кој колку владеел со Македонија (од прилика)

2011-09-07T23:14:00.000+02:00

По повод јубилејот 20 години независност, еве еден мал прилог за љубителите на историја: графички приказ на периодите на владеење на различни партии со Република Македонија. Податоците се преземени од Википедија на македонски, од написите за Влади на РМ.

Кликнете на сликата за поголема верзија.

Заради некои технички ограничувања, на графичкиот приказ датумите на почетоците и краевите на мандатите не се дадени прецизно, туку од прилика - ако дадена партија била на власт поголем дел од некоја половина година (како основна единица), тогаш е означено дека го држела цел тој период.

СДСМ	10,5
ВМРО-ДПМНЕ	9,5
СП	10
ЛДП	5
ПДП	7,5
ЛП	2,5
ДА	4
ДПА	6
ДУИ	7,5
Експертска влада	1,5

Вкупно години на власт (од прилика) - се важи и учеството во Владата за национален спас од 2001 г.

Александар Македонски и Калигула

2011-08-25T12:07:00.001+02:00

Во чест на промоцијата на книгата Античка сегашност од Анастас Вангели закажана за вечерва од 21 час во ГЕМ клубот, пренесувам цитат од оригинален антички извор за тоа како еден политичар го користел митот за Александар за сопствено воздигнување пред народот.

Извадоци од книгата може да прочитате на Окно (1, 2), а владетелот кој се споменува во првиот е Калигула. Еве што за него има пишано Севтониј во неговите Дванаесетте римски цареви (2001, Култура, Скопје, стр. 257):

52 (lat, eng)

Во облеката и обувките не само што не го следел ниту стариот, ниту граѓанскиот обичај, туку не личел на машко, па, најпосле, ниту на човечко суштество. Во јавноста често се појавувал облечен во извезени наметки, украсени со скапоцени камења, во долги ракави и со белезици на рацете. Понекогаш облекувал свила¹¹ и женска облека. Час носел влечки и високи потпетици, час војнички чизми, а му се случило да облече и женски ниски чевли. Често излегувал со златна брада, држејќи во раката божествени знамења – молња, тризабец или кадукеј, а го виделе дури и во облеката на Венера. Постојано, дури и пред воопшто да тргне на поход, носел триумфална одежда, а понекогаш го ставал и панцирот* на Александар Велики, што го пронашол во кралевиот саркофаг.

11. На мажите им било забрането да носат свилена облека (сп. Такит, Анали, II 33).

* Во македонскиот превод е употребен зборот панцир, синоним за оклоп кој во историски контекст најчесто се однесува на оклоп изработен од жица или метални прстени (анг. chain mail), додека во англискиот е попрецизно одразено дека се работи за градниот оклоп на Александар (анг. breastplate of Alexander the Great, лат. Magni Alexandri thorax) изработен од метални плочи со каков е и прикажуван во разни уметнички интерпретации. Панцир во современ контекст повторно означува баш таков тип оклоп – од плочи, што се носи како еден вид елек.

Бонус инфо во врска со и нашиот цар Калигула (цела географска и Република Македонија била дел од неговата држава) – имал навики слични на Бајо Паторот и е еден од главните ликови во одличната британска серија „Јас, Клавдиј“. Еве инсерт во кој царот држи говор по неуспешниот воен поход, во кој наместо да ја освои Британија ги натерал војниците да собираат школки по денешниот француски брег.

Верзија на постов е достапна и на Блогерај.

Владата вика Даутовски, Синтезис и Анастазија се небитни за македонската музика

2011-08-23T11:23:00.008+02:00

Со начинот на кој се води проектот за избор на „најдоброто од Македонија - музика“ владините институции испраќаат низа „сублиминални“ но и прилично очигледни пораки дека нивната визија за Македонија не е модерна мултиетничка демократија, туку стереотипизирана балканска моноетничка нација-држава со про-форма фингирано граѓанско учество.

Проектот помпезно го спроведува Агенцијата за млади и спорт во соработка со јавниот сервис МРТ и веројатно чини доста пари, оти опфаќа и голем број реклами по весници (на цела страница, со списоци на песните) и билборди/ситилајтови и слично.Со оглед на тоа што како дел од него ќе се издава и компилација од 3 ЦД-а, тука веројатно ќе се свртат и народни пари не само за печатење носачи на звук, туку и хонорари за сопствениците на авторските права, изведувачите итн.

Владата, преку изборот направен од Агенцијата за млади и спорт, ни порачува дека...

...било што што е испеано на јазиците на немнозинските етнички заедници од Македонија од независноста навака не го бива. Во изборот не е влезена ниту една песна испеана на албански, влашки, српски, ромски, турски, босански или било кој друг локален јазик.

Има една инструменталка со наслов на англиски Endless View од Бодан Арсовски. Арно ама, пораката е дека било што на јазиците на „народностите“ не чини - како да не постојат, па и како да нема редакции на тие јазици во МРТв... избришани од официјалната историја се не само забавните, туку и „народните“ (а гледаме по телевизиите дека имаме продукција, особено на албански и ромски) и детските песни, наспроти тоа што и пред и по независноста во Македонија имало еден тон детски фестивали кои биле мултијазични (како Златно славејче на кој и Тоше пропеал за прв пат во 1992 г. - на влашки) и на само по еден јазик како албански (Нота фест), влашки итн.
...турбофолкот е врвна државна вредност. Една од трите рамноправни категории е „Народна“, која е исполнета претежно со турбофолк - новокомпонирани песни кои користат по некој елемент од некој народен мелос. Една третина од „најдоброто од Македонија“ е турбофолк. Односно, една половина од „најдобрата“ музика за возрасни. (Аналогно со истоимениот ТВ-канал претенциозно наречен BOM - Best of Macedonia кој е скоро 100% посветен на турбофолкот.) Не најдов забележителна застапеност на нови изведби на изворни народни песни. Наспроти тоа, огромен дел од овие песни се со нескриени политички пораки, а некои звучат прилично иронично. Пример, третопласираната „Предавници и јунаци“ што ја пее Соња Тарчуловска: „со душманот ортак се фати, затоа Господ ќе ти плати“.
...следните групи или музичари не заслужиле ниту да влезат во конкуренција за „историскиот“ избор кој наводно е направен според квалитетот и/или популарност:
- Драган Даутовски.
- Синтезис.
- Анастазија, чиј албум со музиката од филмот „Пред дождот“ издаден од Полиграм беше вистински амбасадор на македонската култура во деведесеттите.
- Вања Лазарова, како и Љубојна, Баклава и други потазе групи кои прават фузија на традицијата и модерното.
- Урбани рок-групи како Бернајс пропаганда, Беи д фиш, Ласт експедишн... што ем се квалитетни ем популарни кај градската младина дома, а имаат успеси во регионот.
- Било што од сцената за електронска музика („техно“) што процвета по независноста - премногу се да ги набројувам (ама како почетна референца може да ви послужат изданијата со компилациите на ПМГ и Трето уво), со исклучок на Џајковски.
- Тавитјан (било кој од тројцата).
- Било каква модерна „класична“ музика нема што да бара во овој „историски“ избор, на пример експерименталните мултимедијални дела на автори ценети во странство како Дуке Бојаџиев и Дарија Андовска, или пак изведбите на Симон Трпчевски. Според Владата, тие не се дел од историјата на македонската музика.
- Иако „најдобро“ јас го подразбирам како „најквалитетно“, во интервјуто за Нова Македонија директорот на АМС тоа всушност го редефинирал како „најпопуларно“, и тоа според број на гледања на Јутјуб (!). И пак недоследно, мегапопуларните Ристо Бомбата и Кучешка тенија кои извршија клучно влијание на македонската забавна музика во раните деведесетти (не навлегувам какво), како и други иновативни имиња од тоа време, како Ена Веко, кои имаат неколкупати повеќе гледања на нивни песни од многу од кандидатите, не се во изборот.
- Истото важи за ромските „народни“ исполнители како Ферус Мустафов, Агушеви, Кочани оркестар - популарни и во земјата и во странство.

Иако идејата е во основа интересна, како и другите слични проекти на АМС и за овој изведбата носи повеќе штета отколку корист за Македонија.

(Со „успешниот“ проект за развој на навиваштвото во 2007 г. на Грција „на тацна“ и беше даден изговор дека РМ е прекршител на Привремената спогодба, бидејќи државен орган го користеше симболот кој државата се има обврзано да не го користи. Интересно е дека ниту една од песните создадени по нарачка на државата во тие проекти не влегла во тековниов избор за најдобри ни со врски - значи ни самата Агенција не смета дека направиле добра работа.)

Сообраќаен знак со забрана за Дон Кихот и ветерници, фото: Ли Валеј.

Ако организаторот навистина сакал да поттикне активно граѓанско учество и изборот да биде фер, транспарентен и отчетен, тогаш...

...изборот мора да биде заснован на јасни и објавени критериуми - ако е тоа гледаност на Јутјуб, на пример, да биде објавена анализата на гледаноста, ако е друг вид на популарност, да се објасни како е измерена да видиме дека немало простор за манипулации и лични влијанија, да знаеме дека листата не е само копија на плејлистата од Винампот на некој назначен бирократ кој се амбицира дека од него почнува светот.
...комисијата што ги одбирала првите 100 песни треба да биде јавно објавена и репрезентативна и стручно и општествено, да има развиени механизми за спречување на конфликт на интереси од било која природа - лични вкусови, партиски-митингашки/предизборно кампањски, клановски, роднински, пријателски, непријателски, корпорациско-телекомски и други спонзорски влијанија, како и на кој начин се спречени злоупотреби со гласањето на веб. Како е ова обезбедено нема ни збор на релевантните сајтови. Дополнително контроверзно е симболичното присуство со по една песна на автентични локални автори/изведувачи како Леб и сол, Мизар, Дани, Архангел, Суперхикс, Нулта позитив, Нокаут/Пере, Ѓорѓи Крстевски, Лозано... наспроти скоро целите познати опуси на разноразни вештачки популаризирани фаци што се избуткани на естрадата со разни видови протекции. На пример меѓу детските има кандидирани неколку песни од син на функционер на МРТв. Списокот на песни не дава можност да се видат кои се носителите на авторски права, да се детектира дали имало конфликт на интереси на ниво композитори, текстописци, аранжери, менаџери...
...ако веќе бирократите од АМС не покажуваат познавање на сите значајни музичари, можноста за граѓаните да предложат песни има улога да обезбеди алиби као демек ова е демократски (како и да овозможи прелевање на уште повеќе пари од џебовите на граѓаните во чекмеџињата на мобилните оператори). Оваа можност требало да постои во подолг период пред да се објави почетната листа, со што почна и самото гласање. Оти вака, граѓаните предлагаат џабе, про форма. Нивните предлози се борат со оние владините кои имаат и фора да се објавени по весници и за кои веќе гласале голем број луѓе. Башка што секој предлог од граѓаните треба да биде одобрен од некој, а не е објаснето како Агенцијата обезбедила заштита од самоволие или некомпетентност во овој случај. На пример, со еден другар предложивме неколку песни за проба. Ниедна не беше прифатена. Една од тие што јас ги предложив беше од Brainless Genius - која не е многу позната во народњачките кругови, па одговорниот државен службеник можеби и не знаел дека таква група е дел од македонската култура.

Истиов пост е достапен и на Блогерај, каде што има плус коментари. Друго мислење на темава:

ВБУ: Најдоброто од Македонија - музика

Дина без дијалог на Боинг Боинг

2011-07-18T09:46:00.003+02:00

This post is also available in | Овој пост е достапен и на
- македонски преку Блогерај: Дина без дијалог на Боинг Боинг
- English via Science Fiction Observer: Dune with no dialog via Boing Boing

Роб Бесчица од Боинг боинг се прашува (на англиски) дали ако се извадат сцените со дијалог од филмот Дина на Дејвид Линч ќе се добие подобра верзија од онаа скратената која ни ја имаат сервирано продуцентите. Како експеримент, тој има објавено кратко клипче од воведните сцени направено по тој принцип на Јутјуб и Вимео.

Дина без дијалог

Според него, комплицираните дијалози ја збунуваат публиката која во главно не се состои од луѓе што ја прочитале оригиналната книга и ги помнат сите односи во неа доволно добро да се потсетат што беше што во даден момент. Плус верзиите според волјата на режисерите (Director’s cut) по правило излегуваат далеку подолги.

Пристапот на Бесчица потсетува на препораката од една друга книга која се занимава со меѓучовечки односи - 48 закони на моќта (The 48 Laws of Power) од Роберт Грини, кој вели: „Секогаш кажувај помалку одошто е неопходно“.

Црна пропаганда: Пример за градење омраза кон Сорос

2011-07-15T09:51:00.001+02:00

На 11 јули, луѓето кои следат медиуми и социјални мрежи беа сведоци на дискусија поттикната од мини-кампањата за оцрнување на американскиот бизнисмен и филантроп Џорџ Сорос, спроведена преку неколку македонски медиуми. Беше пуштена вест базирана на две лаги:

дека угледниот весник Вол Стрит Џурнал објавил вест за Сорос
во пренесената содржина на „веста“ се тврдеше дека Сорос ја спонзорирал војната за Косово, бил поврзан со УЧК и сега за награда ќе добиел рудници да инвестира во нив.

Повторно први во разобличувањето на лагите беа твитерџиите. ЈанкоЛ објави твит со споредба меѓу написот во Дневник и оригиналниот текст кој е цитиран, за кој јасно се гледа дека не е објавен од весникот Вол Стрит Џурнал, туку е некој вид коментар од читателка (анг.) со српско име и презиме на нивниот форум.

Самите скандалозни тврдења од написите исто така не ми се веројатни, оти самиот Сорос не инвестира во земји во кои функционираат негови фондации кои се залагаат за принципите на отворено општество, наспроти насилство и воено профитерство. А ако човек од таков калибар бил на било кој начин вмешан во финансирање воени операции пред десетина години и повеќе, тоа ќе беше скандал од светски рамки и бруката одамна ќе беше пукната на повисоки нивоа.

Нејсе, јасно е дека се работи за дезинформација за домашна употреба во Македонија. Интересно е да се проследи како се ширела, оти луѓето обично кога ќе чујат нешто во медиум го земаат здраво за готово и ако ја видат генезата на ширење може да им биде појасно што помага да им се оформат нивните мислења. После некое време во јавни дискусии ќе се споменува дека да, тој и тој медиум објави тоа, како аргумент/референца.

Дезинформацијата прва ја објавила владината новинска агенција МИА. Новинските агенции функционираат како сервиси за дистрибуција на вести до други медиуми – нивни претплатници, како весници, телевизии и радија, и најчесто би требало да пренесуваат кратки известувања базирани на факти за настани покриени од нивни репортери. Ако немало зла намера, во случајов се работи за вест која нема поминато ни основна новинарска проверка на веродостојноста, бидејќи изедначува напис во весник (злоупотребувајќи го кредибилитетот на тој бренд) со коментар од читател на форум.

Потоа, во текот на попладето на 11.07.2011 г., дезинформацијата ја пренеле неколку медиуми – дали по директива или затоа што дошла од агенција на која сметале дека треба да и веруваат, не можам да проценам, сами си знаат:

13:35 МИА
13.54 СИТЕЛ
14.10 Курир
15:06 Дневник он-лајн
15:49 МТВ
~ 17:00 Плус инфо – набрзо ја избришале, веројатно по второ читање или твитерџиските реакции виделе не ја бива
МТВ истото го презентира и во вечерните вести, а неколку телевизии ја имаат во кајрон за време на вестите – можеби сфатиле дека не ја бива или дека може да одговараат за клевета
12 јули 2011 (утредента) веста не се појавува во печатените изданија на дневните весници
11.30 МК фондови продолжува со пренесување на веста, а како автор е наведен Сител.

За секој медиум би морало да важи правилото секоја информација што ќе ја добијат да ја проверат со консултирање на два независни извори, да направат сè што е можно во рамките на нивните можности да се уверат во нејзината точност, пред да ја објават. Замислете новинарите да објавуваат како вести било што што ќе прочитаат и чујат, без проверка – на пример по блогови се вртат муабети дека високи партиски функционери се прикриени хомосексуалци кои пред јавноста настапуваат хомофобно за да се закамуфлираат, дека има големи провизии за некои споменици кои се перат преку нечии братучетки, дека се злоупотребуваат државни функции за лична корист… За некој да се нарече новинар и професионален медиум мора да исполнува одредени стандарди, поврзани со општествена улога за зачувување на демократијата.

Да претпоставиме дека немало зла намера. Е сега, не само што овие медиуми не ја провериле информацијата, ниту пак се обратиле до друг извор (освен МИА), не провериле на сајтот на Вол Стрит Џурнал (да видат дека не е напис туку коментар од корисник), ниту пак ја исполниле основната новинарската обврска да побараат одговор од лицата и институциите споменати во написот. Згора на тоа, во написите не е наведено дека МИА им била извор, туку останале непотпишани, со што всушност редакциите кажуваат дека тие се автори и одговорни за вестите.

Колку што знам, до сега ниту една од овие гореспоменатите фирми нема објавено извинување за споменатите лица и институции чиј углед го имаат (можеби несакајќи) нарушено, ниту пак извинување до читателите што им пренеле лаги.

И не се работи за тоа дали ќе се активира или не правна заштита од клевета и навреда, туку за односот кој медиумите го градат кон читателите. Клучни зборови: почит или потценување, вистина или недоверба.

Одговор од Шакира за ѓоа македонското потекло

2011-07-07T23:48:00.000+02:00

Дезинформацијата дека Шакира имала македонско потекло пред неколку дена навидум координирано ја имаат објавено два-три провладини медиуми, меѓу кои Сител и Курир, а ја прошириле и многу копи-пејт портали. Денес „крваво“ ја потврдува и Утрински весник. Не знам дали се работи за елемент од нова кампања за подигање на расположението на населението (можеби ќе излезат и спотови со слоганот „Многу сме важни“ или „Ај уште да се лажеме“), но со две пребарувања на интернет може да се утврди дека прашањево било решено уште во 2007 година.

Во петок, 2.2.2007 Вест објавил текст за тоа како македонска делегација на некој рекламен настан ја прашала Шакира за ова и таа многу шармантно ’им се насмеала у фаца‘ (иако воведот на насловната е спинуван да ги подгрее надежите кај заинтересираните за „коренување“).

На прес-конференцијата во Берлин на кој присуствувале над петстотини новинари од целиот свет, на Шакира, како најтиражна колумбиска пејачка на сите времиња со продадени околу 50 милиони копии од албумите, организаторот дозволил да и се постават само четири прашања. Живкица Ѓурчиновска, како што ни изјави, и го поставила најпровокативното: „Дали има македонско потекло?“ откако на познатиот веб портал www.imdb.com било наведено дека таа е од колумбиско, либанско и македонско потекло.
- Шакира ми одговори со смеење дека е пра, пра, пра внука на пра, правнукот на Александар Велики… за потоа да ми објасни дека за жал, тоа не е точно, но би сакала да има македонски корени, ни изјави Живкица која ексклузивното интервју со Шакира ќе го емитира во нејзината нова емисија „Но лимитс“ на телевизија Сител.

Далеку полесно се наоѓа друг текст за истиот настан (всушност, еден вид комерцијален оглас) во кој–многу интересно–е споменато прашањето, но не и одговорот. Фама!
Дали авторите на новите текстови на темава ја утнале работава ненамерно, оти не знаат да пронаоѓаат информации достапни преку интернет, или пак намерно испуштиле или заборавиле нешто што било во напис од насловната страница на еден од најчитаните весници во тоа време?

Јас им се ставам на располагање на сите новинари да ги научам за вештината и уметноста на пребарување, па можеби тоа ќе биде лек и за еден аспект на проблемот на „кратко памтење“ на македонската јавност.

Всушност „оригиналната“ вест од Сител и Курир изгледа како изговор чија цел е да се спомене политичар од власта и може да им послужи на луѓето заинтересирани за деконструкција на пропаганда за пример на монтажа и „реконтекстуализација“. На пример земена е снимка на Шакира што го споменува татко и на англиски, а демек-преводот што оди на македонски кажува дека бил со македонско потекло…

Самонаречени патриоти, не губете надеж! Ако сакате да продолжат да ве лажат ретрокомунистите, земете предвид: Либан бил дел од рутата на Александар! И дел од неговото царство. Може сепак некој војник од нашиве краишта бил предок на таткото. („Кај што поминува војска, трева не расне, но раснат деца“ – Иво Андриќ.) До душа, поголема е веројатноста и дека некои од современите Македонци имаат либанско потекло, преку далеку поприсутните Османлии, но подобро да се врти муабетот кон Шакира отколку да се дига паника заради новиот бран поскапувања, како она на маслото за јадење. Нели?

Глобал војсис за протестите против полициска бруталност во Македонија

2011-06-28T13:59:00.002+02:00

Постов е достапен и на
- македонски на Блогерај: Глобал војсис за протестите против полициска бруталност во Македонија
- English: Global Voices Posts about Macedonian Protests Against Police Brutality

Ова е обид да се документираат сите постови за протестите против полициска бруталност во Македонија кои се појавиле на разни јазици на Глобал војсис, почнувајќи од 6 јуни – до денес во 12 ч.
Англиски | English

2011/06/27 · Macedonia: New Parliament Assembles, Cements Election Victory for “Big Fish”
2011/06/24 · Macedonia: .mk Twitter Republic
2011/06/23 · Macedonia: How the Protests Started
2011/06/23 · Macedonia: Spreading the Word About the Protests, in Spanish
2011/06/19 · Macedonia: Pro-Government Media Promote Protest Impostors
2011/06/17 · Macedonia: Protest Achievements So Far
2011/06/17 · Macedonia: Gathering Prohibited in a Public Space?
2011/06/17 · Macedonia: Twitter as a Vehicle for the Protests
2011/06/17 · Macedonia: Concerns Over Anti-Protest Collusion of Facebook and Police
2011/06/14 · Macedonia: Reasons for Protesting
2011/06/13 · Macedonia: Spreading the Word About Protest and Civic Journalism
2011/06/11 · Macedonia: Protests Against Police Brutality/Murder Cover-Up Spread
2011/06/10 · Macedonia: Shameless Refusal to Accept Responsibility
2011/06/09 · Macedonia: Reminders of Unresolved Killings
2011/06/08 · Macedonia: More Anti-Police Brutality Rallies Planned
2011/06/07 · Macedonia: Online Community Prevents Murder Cover-Up
2011/06/07 · Macedonia: Protests Against Police Brutality to Continue
2011/06/06 · Macedonia: Alleged Killing of Young Man by Policeman Sparks Protests

Грчки | Greek | Έλληνικά

Француски | French | Français

2011/06/24 · Macédoine : Twitter Republic.mk
2011/06/23 · Macédoine : Comment les manifestations ont commencé
2011/06/18 · Macédoine : Les premiers point positifs amenés par la contestation
2011/06/17 · Macédoine : L’utilisation de Twitter pendant les manifestations
2011/06/17 · Macédoine : Inquiétudes sur la suppression de pages Facebook
2011/06/12 · Macédoine : Les manifestations se multiplient contre la dissimulation des violences policières
2011/06/08 · Macédoine : Mobilisation des internautes contre la dissimulation d’un meurtre par la police

Шпански | Spanish | Español

2011/06/26 · Macedonia: Cómo empezaron las protestas
2011/06/25 · Macedonia: Medios progubernamentales promueven a manifestantes impostores
2011/06/22 · Macedonia: Logros de la protesta hasta ahora
2011/06/22 · Macedonia: Twitter como vehículo para las protestas
2011/06/24 · Macedonia: Razones para protestar
2011/06/21 · Macedonia: Difundiendo el mensaje sobre protesta y periodismo cívico
2011/06/23 · Macedonia: Se propagan protestas en contra de la brutalidad policial/encubrimiento de asesinato
2011/06/13 · Macedonia: Vergonzosa negativa a aceptar la responsabilidad
2011/06/10 · Macedonia: Recordatorios de asesinatos no resueltos
2011/06/16 · Macedonia: La comunidad en línea se manifiesta en contra de un encubrimiento de asesinato
2011/06/08 · Macedonia: Continúan las protestas contra la brutalidad policial

Кинески – традиционален | Chinese Traditional | 繁體中文

2011/06/07 · 馬其頓：警方涉嫌施暴

Кинески – поедноставен | Chinese Simplified | 简体中文

2011/06/07 · 马其顿：警方涉嫌施暴

Унгарски | Hungarian | Magyar

2011/06/27 · Macedónia: Twitter Köztársaság.mk
2011/06/24 · Macedónia: Spanyol blog a tüntetésekről

Малагашки | Malagasy

2011/06/27 · Makedonia: Repoblika Twitter .mk
2011/06/15 · Makedonia: Fihetsiketseham-panoherana ny Herisetra Afenina Ataon’ny Polisy
2011/06/10 · Masedoana : niteraka fihetsiketsehana ny lazaina ho famonoan’ny polisy tovolahy iray

Бангла | Bangla | বাংলা

2011/06/08 · ম্যাসিডোনিয়াঃ পুলিশের বিরুদ্ধে এক তরুণকে হত্যার অভিযোগ দেশটিতে বিক্ষোভের সৃষ্টি করেছে

Португалски | Portugues | Português

2011/06/16 · Macedônia: Protestos contra a Brutalidade Policial e Acobertamento de Assassinato se Espalham
2011/06/16 · Macedônia: Comunidade Online Previne Acobertamento de Assassinato
2011/06/16 · Macedônia: Suposto Assassinato de Jovem pela Polícia Inicia Protestos

Корејски | Korean | 한국어

2011/06/09 · 마케도니나: 살인 사건 무마를 막아낸 온라인 커뮤니티

Македонски | Macedonian

Филмови за протестирање и заташкани убиства

2011-06-13T18:43:00.003+02:00

Предлог за неколку филмови што би биле интересни во контекст на протестите околу смртта на Мартин Нешковски и општите напори за демократизација на земјава преку разбивање на монополот на партиите и овозможување граѓаните да земат индивидуално учество во политичкиот живот.

Може да си ги гледате и на само, во друштво, а не би било лошо и да се видат на телевизија, може ќе поттикнат некоја сива мозочна клетка да проработи, што би рекол Поаро (лик на Агата Кристи)

Црвена прашина (Red Dust, 2004)

Хилари Свонк глуми адвокатка која од САД се враќа во Јужна Африка каде што зема учество во расчистување на случај на полициска злоупотреба на овластувања, односно мачење и убиство на противници на режимот во времето на апартхејдот. По воведувањето демократија во оваа земја се воведени Комисии за вистина и помирување, преку кои е спроведен процес на дознавање што всушност се случувало, заедно со доделување амнестии на злосторниците... Филмот добро го објаснува процесот кој веројатно би било добро да се спроведе во секоја земја после трауматични периоди, заедно со масовно психолошко советување/психијатриско лечење.

Ганди (Gandhi, 1982)

Кога го прочитавте насловот, веројатно прво ви текна на овој филм, кој често се прикажува кај нас. Бен Кингсли одлично го има одглумено Ганди, човек кој ненасилството го претворил во сила со која овозможил ослободување на својот народ, но не успеал да ја спречи неговата поделба по религиозна основа... За протестанти, поуката на овој филм е за истрајноста и дисциплината, како и важноста за добри односи со јавноста и особено, со самите новинари - од било која страна.

Малколм Екс (Malcolm X, 1992)

Дензел Вашингтон бриљира во улогата на еден од поконтроверзните водачи на движењето за човекови права во САД. Филмов исто така дава нагласок на дисциплината на која треба да бидат обврзани членовите на едно движење што има намера да предизвика промени во поларизирано општество.

Кои филмови вие би ги препорачале на вакви теми?

Грција: Документарецот „Долгократија“ достапен на англиски

2011-05-09T23:12:00.002+02:00

Овој пост е достапен и на:

грчки (Έλληνικά)	· Ελλάδα: Το ντοκιμαντέρ “Debtocracy” διαθέσιμο στα Αγγλικά
шпански (Español)	· Grecia: Documental “Deudocracia” disponible en inglés
англиски (English)	· Greece: Documentary Film “Debtocracy” Available in English

„Долгократија“ (анг. Debtocracy), документарен филм на Катерина Китиди и Арис Хаџистефану за причините и можните решенија на грчката должничка криза, од 6 мај може да се гледа со англиски превод.

Филмот, кој до тогаш наводно имал над 1 милион гледања, е дистрибуиран под лиценцата Криејтив комонс наведи извор-сподели под исти услови 3.0. Овој „документарец чиј продуцент е публиката“ е направен со 8.000 евра надокнадени преку мали донации (грчки) од индивидуални граѓани и синдикати. Содржи споредби со случаите на Аргентина и Еквадор.

Предизвиците на современото новинарство во дигиталната ера

2011-05-04T16:03:00.002+02:00

Денес и утре Амбасадата на САД во Скопје организира конференција на тема „Предизвиците на современото новинарство во дигиталната ера“ (вести).

Хаштаг на твитер за настанот е #goingD - виџетот во Јаваскрипт за пренос на твитови во живо не функционира во рамки на пост и на Блогерај и на Блогспот. Плус, Зоран Ричлиев обезбедува и лајв-стрим во моментов.

Утре заедно со Сеад Џигал ќе презентираме на сесија посветена на блогирањето и анимирањето на јавноста преку веб.

Нова шема за крадење лозинки од Фејсбук по е-пошта

2011-05-03T17:12:00.002+02:00

Пример како да се постапи во врска со нова шема за измами преку интернет, а во врска со Фејсубук.
Пред некој ден ми се јави една пријателка која ме праша:

Добив утрово мејл од Фејсбук со предупредување дека од мојот акаунт е пуштен спам и ми ја менуваат лозинката, а новата ми ја праќаат во истиот мејл како атачмент. Сè уште ништо не сум презела, ниту го отворив атачментот, зашто се секирам да не е некоја ујдурма.
Како да постапам, совет? До сега не сум имала вакво искуство со Фејсбук.

Бидејќи ова навистина изгледа сомнително, за да провериме дали лажат прво ја прашав да се логира со директно впишување на адресата www.facebook.com во разгледувачот да провери дали нејзината „стара“ лозинка функционира. Значи, да не клика линкови во пораката и да не го отвора атачментот.
Испадна дека лозинката функционира. Со оглед на тоа што се покажа дека содржината е лажна, ја посоветував да не ја послуша. Претпоставувам дека

кога се отвори атачментот тој наведува да се отиде на страница кај што ќе ја побара „старата“ (т.е. важечката) лозинка, по што автоматски се логира на Фејсбук со неа во позадина и прави некои лоши работи
или пак со кликањето на атачментот корисникот без да знае дава дозвола да се активира скриено програмче што ќе му украде некои податоци од компјутерот или ќе му инсталира нешто лошо.

Ваквите пораки се форма на фишинг и најдобро е одма да се бришат.

Анкети со мноогу различни резултати: телефонски наспроти теренски

2011-04-20T13:16:00.000+02:00

Една од актуелните дискусии што се води на Твитер е врз основа на прашањето од @banekoma:

#kakotoa 2 анкети со апсолутно различни резултати
1. Анкета: ВМРО – ДПМНЕ убедливо пред СДСМ [28% : 12%, Курир]
2. Анкета: ВМРО-ДПМНЕ 22% : СДСМ 20% [Прес 24]
#samovomk

Под претспоставка дека обете анкети се без штелувани бројки, сепак може да се добијат различни резултати поради тоа што едната е анкета е телефонска, другата е направена теренски.

Телефонските анкети се прават преку фиксна телефонска мрежа. Има општествени слоеви за кои плаќање на фиксна телефонска претплата е луксуз. На пример со појавата на релативно ефтини припејд мобилни опции, посиромашните граѓани на РМ масовно се откажуваа(т) од нивните фиксни броеви. Според извештајот на Кулен интернешнал од декември 2010 г. објавен на сајтот на АЕК, стапката на „раст“ на фиксна телефонија во Македонија била негативна. Во јануари 2005 г. имало 29,21 фиксни телефонски линии на 100 жители, а во јануари 2010 г. – 20,56, скоро една третина помалку.

Наводно, ова особено е присутно во поруралните средини. Така, анкетата што се базира на јавување на луѓето на фиксен телефон не е доволно само да праша ист процент на населението како онаа со анкетари по куќи, туку би морала да содржи дополнителни механизми за да се обезбеди репрезентативност на примерокот од населението што воопшто (веќе) не користи фиксна телефонија. Ако не го зеле тоа предвид, ќе имаат разлики од реалноста. И за претседателските избори имаше примери политичари кои повеќе се насочени кон руралното население да „изненадат“ со повеќе добиени гласови во однос на анкетите.

Второ, постои разлика и во комотноста при одговарањето – веројатно има прецизна психолошка формула како да се опушти испитаникот, ама мислам дека кога некому му се јавуваат дома по телефон тој е свесен дека некој може да ги поврзе неговите лични податоци (тел. број од кој може да се дојде и до име и презиме и адреса) со политичката определба и одговара повнимателно. Поради политизираноста на нашето општество и реалните влијанија на личната и семејната добросостојба, веројатно дел од идните гласачи би одбиле да одговорат, би се прогласиле за неопределени или би кажале нешто што сметаат дека ќе им користи во случај некој од кого се плашат да има увид во нивниот одговор.

За жал, на веб-сајтот на Институтот за социолошки и политичко-правни истражувања нема податоци за анкетата со објаснување на методологијата. Цитираниот Институт Димитрија Чуповски изгледа како воопшто да нема веб-сајт. Има некоја страница на Фејсбук со тоа име на која како е-пошта за контакт е посочена адреса на Џимејл, што не буди многу доверба. Било кој може да си отвори таква, за буквално 4 минути, што не придонесува за каузата на нивниот кредибилитет.

Во текот на истиот муабет @JankoL посочи пример на позната анкета во САД (анг.) што била утната баш поради нерепрезентативен примерок, иако бил опфатен огромен процент на населението.

Во врска со резолуцијата на Европскиот Парламент со избришан македонски јазик

2011-04-16T00:09:00.002+02:00

Читајќи за разочарувањето на Гуд бајтс од бришењето на придавката „македонски“ од последната резолуција на Европскиот Парламент, се запрашав дали некој од Македонија му кажал фала на пратеникот Чарлс Танок кој се обидел да го спречи тоа.
Потоа му пишав една кратка порака со благодарност за напорот преку неговиот веб-сајт.
Интересно е да се прочита и самата резолуција (има линк до неа малку подолу на страницата со известување за гласањето). Делот кај што наводно го замениле македонски јазик со официјален…

19. Underlines the utmost significance of ensuring that the education system supports ethnic integration; to this end, welcomes the strategy of integrated education and calls for its swift implementation, amongst other things by phasing out segregation on ethnic lines and increasing the learning of all the official languages in the former Yugoslav Republic of Macedonia; calls on the government to improve the process for consulting the different communities and to cooperate with them closely in implementation of the strategy;

…како да изгубил смисла без точното одредување. Нејасно е дали сакале да препорачаат учење на македонскиот за граѓаните на кои тој не им е мајчин, оти само тој е официјален на целата територија.
(На локално ниво официјални јазици се и оние кои ги говорат над 20% од жителите, или тие што решила општината да ги воведе. На пр. Гостивар има под 20% Турци, ама и турскиот е официјален, по решение на Советот на општината. За учениците кои се припадници на поголемите етнички заедници, официјални јазици во државното образование се нивните мајчини јазици – македонски, албански, турски…)
Или пак бидејќи „сите официјални јазици“ е ставено во множина, можеби сметаат дека земјата има повеќе официјални јазици и препорачуваат сите да се учат за подобро да се разбираме меѓу себе. Што не е лоша препорака сама по себе, би сакал да можам да одвојам време да научам албански, но тоа нема врска со официјалноста.
Гуд бајтс пишува:

Притоа, парламентот со мнозинство гласови ги прифати грчките амандмани со кои во текстот на резолуцијата, секаде каде што постоеја (јазик, култура, историја, институции…) се избришаа придавките „македонски“. Нашиот, инаку научно одамна потврден јазик, за европската унија стана „официјален“.

Арно ама, зборот официјален јазик не се споменува никаде другде во резолуцијата, во која нема баш споменување на култура, историја, институции во етничка смисла. Ова отвора нова димензија на прашањево, од аспект на тоа што било пренесено за самата резолуција, а што било пропуштено преку леќата на медиумите.
Башка што во однос на историјата и образованието, резолуцијата бара хармонизирање со Грција и Бугарија преку заеднички комитети и прослави на заеднички празници, а во областа на културата поголема грижа околу гробишта, фрески и артефакти „кои припаѓаат на бугарското културно наследство“ кај нас. Има тука разни детали, како ова…

35. Calls on the authorities of the former Yugoslav Republic of Macedonia and Bulgaria to re-open the cross-border line for pedestrians and cyclists between Staro Konjarevo and Gabrene, in order to improve the section of the Iron Curtain trail between Strumica and Petric;

…и се прашувам дали ги чита цели некој овие документи во РМ, особено Владата и Парламентот, споменати како примарни добитници, заедно со раководството на ЕУ и владите на земјите-членки.

Како започнала револуцијата во Тунис

2011-04-05T18:10:00.003+02:00

Пред неколку дена успеав да го допреведам текстот од првата вест за тоа како започнала револуцијата во Тунис која доведе до далекусежни ефекти и во таа земја и во светот.

Тунис: Самоубиството на невработен маж предизвикало немири

Текстот го препорачувам, а е достапен и на други јазици:

Nederlands	· Tunesië: Zelfmoordpoging werkloze lokt ongeregeldheden uit
Español	· Túnez: El intento de suicidio de un desempleado provoca disturbios
বাংলা	· তিউনিশিয়া: বেকার এক যুবকের আত্মহত্যার প্রচেষ্টা দাঙ্গার সূত্রপাত করেছে
Français	· Tunisie : Emeutes après la tentative de suicide d’un chômeur
Malagasy	· Tonizia: Korontana nateraky ny fikasana hamono tena nataonà lehilahy iray tsy an’asa
简体中文	· 突尼西亚：失业男子自杀引发暴动
繁體中文	· 突尼西亞：失業男子自殺引發暴動
Português	· Tunísia: Tentativa de suicídio de desempregado causa onda de protestos
日本語	· チュニジア:失業中の男の自殺未遂が暴動に火をつける
English	· Tunisia: Unemployed Man’s Suicide Attempt Sparks Riots

Во текстот се споменува зборот холокауст во неговото изворно значење – „жртва паленица“. Зборот холокауст денес најчесто се употребува како синоним за „геноцид“, бидејќи со тој збор се означува геноцидот на Евреите од нацистите во Втората светска војна, настан кои тие самите си го викаат Шола – оти такви жртви се поднесуваат доброволно, а нивното страдање било наметнато.

Кога веќе споменуваме протести, овој денешен пост на еден нов блог за „најопасните протестанти“ е доста интересен. Колку што можев да видам, се работи за луѓе кои застапуваат најразлични каузи, а ќе беше добро авторот на постот да објавеше и линкови до изворите на фотографиите односно повеќе информации за самите конкретни настани.

Листата на УНЕСКО за културно наследство

2011-03-31T23:03:00.002+02:00

Го разгледувам сервисот ТаргетМеп и наидов на една интересна мапа, за број на членови на листата на светско културно наследство на УНЕСКО по земја. (Има опција за вметнување во код, па ја испитувам како функционира на разни платформи.)

За нашата суета, не е лошо да се спореди Мaкедонија, која има 1 член на листата, со други земји.

Најкоментирани написи за Македонија на Глобал војсис

2011-03-30T00:55:00.000+02:00

Ми се виде интересно да ѕирнам кои написи за Македонија што во последниве неколку години биле објавени на Глобал војсис онлајн се најкоментирани. И тоа на „главната“ англиска верзија, што ја читаат луѓе од цел свет и служи како основа за преведување на разни јазици, меѓу кои и македонскиот и албанскиот.

Наслов	Коментари

Macedonia: Bloggers Discuss NATO Summit and Greece	96
Macedonia: Bloggers Emphasize Need for Open Communication with Greece	38
Macedonia: Online Rebellion Against “Skopje 2014″ Plan	28
The Balkans: “Whose is This Song?”	16
Macedonia: Violent Inter-Ethnic Incident on Skopje Fortress	14
Macedonia: Student Protest Ends in Violence	13
Macedonia: Alexander the Great as Media Bait	11
Macedonia Timeless	8
The Balkans: Byzantine Nostalgia	6
Macedonia: Grassroots Effort to Preserve Folk Music Online	5
Macedonia: Early Elections Imminent, Date Uncertain	5
Macedonia: Sakura – Cherry Blossom Cebration in Skopje	5

Делата на Вито Волтера и Ф. Скот Фицџералд влегуваат во јавниот домен

2011-02-07T11:35:00.002+01:00

Еден од настаните со кои на европско ниво беше прославуван Денот на јавниот домен беше организиран од Центарот НЕКСА при Политехничкиот универзитет во Торино на 22 јануари 2011 г. Тема на настанот беше значењето на влегување во jавен домен на делата на двајца автори кои умреле во 1940 година: научникот Вито Волтера и писателот Френсис Скот Фицџералд.

Законите за авторски права и во Италија и во САД со навршување на 70 години по смртта на авторот го „враќаат“ делото на јавно користење, при што наследниците или оние кои во меѓувреме биле носители на правата веќе немаат можност да го ограничуваат нивното користење. На пример, сега било кој може да ја реиздаде книгата „Големиот Гетсби“, да објави нов превод, или да направи нов филм базиран на неа, без да има потреба да бара дозвола или плаќа било каков надоместок на семејството на писателот.

Манифестацијата Ден на јавниот домен има за цел да овозможи на јавноста да осознае кои сè дела ’и станале целосно достапни во текот на претходната година, со цел да се овозможи забрзан културен развој. Застапниците на движењето за слободна култура сметаат дека ниедно дело не може да се создаде без авторот да „позајми“ елементи од „неговата“ или светската култура, така што престанокот на ограничувањата за слободна употреба од други во иста смисла го сметаат за „враќање“.

Проф. Хуан Карлос де Мартин, координатор на мрежата КОМУНИЈА во рамки на која е основан Денот на јавниот домен смета дека првата прослава во Италија е многу важна бидејќи...

„...јавниот домен е од суштинска важност за нашиот културен и економски живот. За жал луѓето не знаат што е тоа и зашто е важно, затоа и ја организиравме оваа прослава - да им кажеме на луѓето дека тоа се дела што може слободно да се користат. Со цел да го направиме тоа поопипливо, одбравме два автори... и им раскажавме на луѓето за нивниот живот и дело. Со цел да им помогнеме да сфатат дека сега може да ги користат овие прекрасни дела на било кој начин... Планираме вакви прослави да одржуваме секоја година за да ја зголемиме свеста за јавниот домен.“

Во текот на прославата во Торино, Примавера Де Филипи, претставник на Фондацијата Отворено знаење, која има докторирано на тема авторските права во дигиталната средина, го изјави следното:

„Важно е да се промовира јавниот домен, да се информира и сензибилизира населението за богатството на европското културно наследство. Јавниот домен служи како потсетник дека секоја година, нова група дела од културата стануваат достапни за користење и реискористување. Овие дела ја претставуваат основата на нашата заедничка култура и се елементи од кои се произведува нова култура.“

Проф. д-р Вито Волтера (1860-1940) бил италијански математичар и физичар, познат по придонесите за математичката биологија и интегралното сметање, како и како борец против фашизмот. Во 1931 година бил еден од само 12 од вкупно 1250 професори кои одбиле да ја дадат обврзната заклетва на верност на режимот на Мусолини.

Писателот и драматург Френсис Скот Фицџералд (1896-1940) е најпознат по книгата „Големиот Гетсби“ (1925) која се смета за класик на американската литература. Прогласена е за една од стоте најдобри книги на XX век и има големо влијание на популарната култура и преку други медиуми, особено филмот со Роберт Редфорд од 1974 г. Пример за ова влијание е и фактот дека во Радовиш има пицерија наречена „Гетсби“.

Во Македонскиот правен систем јавниот домен не е екплицитно дефиниран како посебна состојба, туку се дефинира индиректно како престанок на важење на авторските права. Како и во повеќето други земји членки на Светска организација за интелектуална сопственост (WIPO), тој престанок автоматски стапува на сила 70 години по смртта на авторот.

За жал, обемот на дела од модерни автори од Македонија кои починале до пред 70 години е релативно скромен, но со изминување на времето растат и можностите. На пример во 2013 година ќе биде овозможена јавна употреба на делата на Кочо Рацин, основоположникот на современата поезија на македонски јазик.

Како дел од напорите за ширење на слободната култура, Фондацијата Метаморфозис настојува во правниот систем на РМ да се дефинира јавниот домен како поим и да се развијат мехамизми за што поголема легална достапност на содржините. Една опција е влегување во јавен домен на сите содржини направени со јавни пари, како што се производите на државните служби и резултати од научни истражувања, како и културни проекти субвенционирани од државата. Овие настојувања се во согласност со активностите на мрежата КОМУНИЈА, меѓу чии основачи се вбројува и Метаморфозис, која работи на оваа тематика на европско ниво.

Метаморфозис е исто така застапник на движењето Криејтив комонс, кое нуди правни алатки – лиценци, прилагодени на националниот правен систем. Со овие „договори за неекслузивно пренесување на авторските права“ индивидуалните автори предаваат дел од своите материјални права на јавноста, под определени услови. Меѓу условите е обврзно наведување на изворот, што овозможува дополнителна промоција, особено на интернет. Еден од корисниците на овие лиценци е најголемата светска енциклопедија – Википедија.

Борбата со ракот да не се сведува на кампањи

2011-01-19T18:53:00.003+01:00

Оригинално објавено на развигор.блог.мк на 17.01.2011.

Пред некоја недела ме зачуди веста дека е запрена бесплатната мамографија (Дневник, 8.1.2011 г., мои болдови во цитатот):

Нема веќе бесплатни мамографски прегледи на дојки, иако ракот на дојката е првата причина за смртност кај женската популација во земјата. Од оваа злокобна болест годишно се разболуваат најмалку по 900 жени, а умираат околу 400 кои не ја откриле болеста навреме. Ракот на дојката се открива со рендгенско снимање на дојки (мамографија) кај постарите од 40 години, а токму овој и ехо-прегледот беа бесплатни за пациентките на оваа возраст во изминатите три години.
Но, од 1 јануари годинава, Министерството за здравство ја прекина практиката да обезбедува бесплатни прегледи, со која во изминатите шест години десетпати се зголеми бројот на прегледани – од 3.500 во 2004 година на 35.000 жени што во 2009 се снимале преку превентивната програма. Од Министерството повторно ветуваат бесплатни мамографски прегледи, но дури од 1 јуни.
Веднаш по Нова година, на 3 јануари, и на скопската Клиника за радиологија почнале да ги наплаќаат снимањата на дојките.
- Непријатно се изненадив кога на шалтер ми побараа да платам 350 денари за снимањето на дојките. Не дека немав пари да го платам, но знам дека на сите ѕвона разгласија дека овие прегледи се бесплатни. Таман јас стасав на ред, на шалтерот кусо ми ја објаснија причината со зборовите: „Кампањата заврши!“. Зарем државата кампањски, а не системски се бори со ракот? И како може други кампањи и проекти непречено да продолжат, а на ова да се штеди – реагира 43-годишна скопјанка.

Основно за борбата со било кој вид рак, особено рак на дојка, е раното откривање.
Ако нешто треба да направи Владата, тоа е системски да субвенционира ваков тип прегледи за сите жители на земјава. Неброени пари ќе се заштедат со тоа што тие луѓе ќе останат здрави и продуктивни.
Денес преку Пинг.мк видов напис за вршење самопреглед на дојките. Го препорачувам на сите жени.

Цените на храна и ние

2011-01-13T14:47:00.002+01:00

Преку Пинг дознав за написот на Зорив за растењето на цените на храна на светско ниво. Тој за сега не ме убеди дека дигањето на цените во Македонија е резултат на рипнувањето на цените на светско ниво.

Имено податоците што ги цитира Зорив се последица, а не причина на дигањето на цените во разни земји – меѓу кои и Македонија. И самиот кажува дека на светско ниво се намалила цена на млечни производи – како е кај нас?

Она што е клучно е

дали Македонија (како аграрна земја) увезува храна која може поефтино да се одгледува тука,
каква е политиката на Владата за земјоделие по тоа прашање?

На пр. ако пченката (од Аргентина) или житото (од Русија) е фактор, зошто се даваат субвенции за тутун, а не за овие култури?

Кои други услови треба да се исполнат за да се исполни приоритетот: поефтина и квалитетна исхрана?

Наполеон во Скопје?!

2011-01-04T03:14:00.007+01:00

Овој пост е достапен и на:
македонски на Блогерај · Наполеон во Скопје?!
English @ Razvigor · Napoleon Bonaparte in Skopje?!

Списанието на Кроација ерлајнз (што го делат во нивните авиони бесплатно) има статија за Скопје. Некои од податоците за историјата на градот во неа се прилично зачудувачки.

Статијата за Скопје, како една од дестинациите што ги покрива хрватскиот државен авиопревозник, може да се најде во есенскиот број за 2010 г. на стр. 106-116. Најголем дел од неа е посветен на Мајка Тереза и последиците од земјотресот од 1963 г. Фотките не изгледаат премногу тазе, иако во текстот се споменуваат понови градби.

Остатокот е посветен на историјата на градот, ама добив впечаток дека авторката како да ја избрифирал некој ~~трчила...~~ преголем ентузијаст, што имал желба да ја истакне важноста на Скопје низ вековите, а со малку интерес за вистината. На пример...

...До 1453 година бил престолнина на турските султани...
...Низ таа немирна крстосница на трговски патишта, култури и религии, минувал и Наполеон на патот за Средниот Исток...

Наполеон навистина во 1798 г. водел поход кон Средниот Исток, ама патот го водел по море до Египет, по копно до Сирија и потоа назад до Египет со враќање по море кон Франција. Историјата би била прилично поинаква ако во било која насока поминал низ Скопје, оти тоа би повлекло уништување на Османлиското царство.

Сепак, најголема забелешка имам на следното тврдење од написот:

„Од минарето над Чаршијата и денес се слушаат повици на молитва, живо потсетувајќи на мултикултурното минато“.

Како сегашноста да не ни е мултикултурна, или да нема џамии со минариња кои функционираат и на други места низ градот.

PS
Илустрацијата во постот е направена врз основа на две дела што се во јавен домен (со истечени авторски права) и иако не сум обврзан да го наведам тоа, мислам дека е добро да кажам дека се работи за сликата на Жан-Антоан Грос „Наполеон Бонапарта, првиот конзул, врши смотра на трупите по битката кај Маренго“, настан кој се случил во 1800 година па сметав дека таа претстава би била блиска на времето кога војсководецот наводно поминал низ Скопје. Позадината е направена врз основа на стара фотографија.

Омилени цртани филмови на син ми (деновиве)

2010-12-31T11:16:00.000+01:00

„Со Шиљо и клави[р]чето“ е снимен во времето на Големата депресија и во него јунаците на Дизни се претставници на работничката класа кои го изгубиле домот оти немаат пари за кирија, па се обидуваат да го спасат мебелот од властите кои сакаат да им го стават на аукција.

„Со музичарите“ го предизвика најчудното барање за подарок што сум го чул: „Тато, купи ми бура! Голема, да си иг[р]ам со неа.“

М, да. СНГ на сите!

Би сакале инвеститори од Северна Кореја, ама нема кандидати за промотори?!

2010-12-29T20:41:00.000+01:00

Цитат од вест за економските промотори од МИА што ја пренеле Иди види и МТВ (мој болд):

За одредени земји како што е Северна Кореја тешко се наоѓаат кандидати од аспект на возраст, познавање јазик или образование воопшто. Засега ротирање на промоторите не се планира зашто евалуацијата се уште не е завршена.

Новинарот Борис Георгиевски од чиј профил на Фејсбук дознав за оваа чуден, но не и невозможен податок (за македонски услови), смета дека најверојатно се работи за грешка на новинарот на МИА кој ги „помешал северот и југот“.

Зошто веста е чудна, може да согледате и од текстот за тоа како конзумеризмот навлегува во Северна Кореја што денес го објави Он.нет.

Викиликс - тема на вестите на А1 од 19 часот

2010-12-27T17:29:00.000+01:00

Поканет сум вечерва на вестите на А1 на муабет за Викиликс.

Би сакал да ги претставам мислењата од блогосферата. Ваши сугестии и насоки?

Промоција на книгата „Лицата на невидливиот град“

2010-12-25T13:00:00.001+01:00

Денес (сабота 25.12.2010) во 20 часот во ГЕМ-клубот (Менада во Стара чаршија) ќе биде одржана промоција на книгата „Лицата на невидливиот град“ од Иван Блажев и Владимир Јанковски.Книгата претставува проект за урбана култура во кој неколку жители на Скопје беа поканети да раскажат за тоа кои места во градот им се омилени и зошто, при што Блажев документираше со фотографии. Или официјално (линк со извадоци):

Книгата „Лицата на невидливиот град“ е замислена како некој вид интимен и приватен портрет на Скопје. Авторите поканија 36 луѓе да го изберат нивното омилено место во градот и да ја раскажат сопствената приказна за тоа место. Фотографот Иван Блажев на избраното место направи портрет на фотографираните лица, најчесто составен од две фотографии.

Меѓу тие што посведочија бев и јас. Од размите омилени места низ градов решив да раскажам за Топанско Поле на моето детство.

Подолу е и приказ на неколку страници од книгата во нејзината форма за печат. Доста луксузно изгледа и мислам дека може да послужи како добро средство за комуникација со луѓе кои го знаат Скопје, а живеат надвор од него.

Претставувањето ќе биде во рамки на Новогодишниот саем за книги, на кој ќе бидат претставени и неколку други нови изданија.

Историја: Македонски „протекувања“ наспроти Викиликс

2010-12-24T18:08:00.001+01:00

Денес на панелот на Центарот за истражување и креирање политики кажав дека не се сеќавам дека во македонската историја имало случај да се смени нешто преку правење документи достапни до народот во нивната целосна и изворна форма, како што тоа го прават Викиликс. Низ дискусијата беа споменати неколку случаи на протекување, но сите беа на доставување до медиуми, кои потоа објавувале делови или можеби и цели. Подоцна дознав дека и Александро објавил негова топ листа на протекувања.

Не се согласувам дека овие случаи се споредливи со Викиликс. Денес ниеден од тие документи не е јавно достапен. Исто има разлика ако се каже достапен „на јавноста“, односна на една мала група новинари, наспроти до било кој заинтересиран. Второто нешто е овозможено токму со Интернет - и беше скоро невозможно претходно. Прво ќе наведам како ги сфаќам карактеристиките на Викиликс, а потоа да видиме кои наизглед слични случувања од Македонија ги задоволуваат критериумите.

се објавуваат цели документи (освен прецртани лични податоци)
документите/записите се достапни и за обичните граѓани, не само за медиумите
за корисникот е лесно да дојде до копија од документите (Интернет)
содржините укажуваат на корупција и други злоупотреби
изворите се веројатно поединци, инсајдери од институциите кои ги контролираат тие документи
изворите не бараат пари (колку што знаеме)
посредник меѓу изворот и јавноста е невладина организација која промовира идеали

Еве ги случаите што досега беа споменати од Александро:

Афера „Сина птица“ (1992) - политичка партија емитувала снимки направени од тајни служби
Афера „Дувло“ (1992) - политичка партија вади документи - докази дека била прислушкувана од МВР
Афера „Големото уво“ (2001) - политичка партија вади документи - докази за прислушкување од МВР. Дел од транскриптите мислам се појавија на веб, по форуми?
Афера „Латас, српски шпијун“ (2010) - весник цитира документи од ~~странски~~ тајни служби за државјанин на РМ.
Афера „Водство на ОНА/ДУИ, српски шпијуни“ (2010) - извори блиски до политички партии доставуваат фотокопии од наводни документи до медиуми и државни органи. Вториве ги прогласуваат за фалсификат.

На дискусијата Роберто Беличанец ги спомена и:

Лични записи од висок воен старешина (1996?) за недостатоците на раководителите на касарните кои некој службеник му ги зел од фиока и ги предал на неделникот Фокус. По нивното објавување посочените како пијаници и србомани биле тргнати од одговорните позиции, а државата иако се заканила, не тужела.
Документи за ТАТ од МВР објавени во весникот Дневник (1997).

Барем во првиот од овие случаи беше посочена клучната улога на информаторот (свиркач, позитивна тужибаба) што го прави сличен со Викиликс, но повторно во обата случаи немаме широка јавна достапност на оригиналите. Дури и ако биле објавени како факсимили или преписи во весниците, нема нивна копија на веб.

Беа споменати и „протекувања“ кои изгледаат дека не се направени не од поединци, туку од центри на моќ за дискредитација или рокади. Во последните година и пол за таа намена се користи Јутјуб, па демек не може да се дознае кој ги качил, нема ниту една судска разрешница или макар информација за резултати на истрага. Објавени беа претежно извадоци.

Снимени телефонски разговори на директорот на пазарна инспекција и дискотеките
Снимки од сведочења на/за судењата за воени злосторства во Хаг
Афера „Надеж“ - извадоци од презентации или извештаи нарачани од претходниот претседател
УЈП-ликс, мислам не на Јутјуб туку на Фејсбук - со објавување лични податоци

Кога сме кај тема дискредитација, мислам дека треба да се спомене и случајот на книгата „Крив правец“, за која се прошири глас дека е забранета заради споменување на политичари. Таа некаде околу 1997 година масовно се фотокопираше, особено „бесплатно“, од службеници по државни институции. Да се прогласи нешто за цензурирано или скоро испродадено е познат маркетиншки трик, недостапноста ја зголемува привлечноста.

За мене, има два случаи во кои дигиталната технологија е клучна, кои би биле невозможни без неа. И тие ги немаат повеќето горни карактеристики, но сепак...

Пред 5-10 години се зборуваше дека на Автопазар за 100 денари може да се купи ЦД со именик со телефонски броеви, според една верзија наводно копиран од украден хард диск од телекомуникациски оператор. Ова е апла анти-викиликс стил, оти се работи за лични податоци на обични граѓани.
Протекувањето енциклопедијата на МАНУ како е-книга (2009). Прво еден бивш премиер кажа дека фајлот со графичката подготовка кружи низ Скопје, го продаваа на ДВД шиткачи на пиратски дискови за 100 или 150 денари, потоа на веб осамна ПДФ во верзија од гига и кусур на линк проширен преку Фејсбук, па Вечер и Сител го промовираа линкот, па се појави и пооптимизирана верзија од околу 60 мега на некој ewarez.com.mk сајт што сега не работи, ама фајлот веројатно лесно се наоѓа по разни сервери... Во поглед на примена на технологијата 0ва веројатно беше случај наблизок до Викиликс, но повеќето алки во синџирот не ми личеше дека постапуваа од алтруистички побуди (шиткачите, медиумите). И ова протекување не смени нешто во аферата, тиквата веќе беше пукната од оние кои имале пристап до печатеното издание, само овозможи обичните граѓани да се уверат во точноста на обвинувањата за фушерај и тенденциозност и да се забавуваат со наоѓање пропусти за теми и области кои им се интересни. (Забелешка: за МАНУ е најдобро ако веќе прави енциклопедија да примени вики софтвер и јавен процес кој ќе биде многу поефикасен... Или едноставно да почнат соработка со Википедија на македонски...)

Треба да се спомене и случајот на Филип Петровски кој на својот блог/Скрибд кој во последниве неколку години има поставувано скенови од официјални документи, кои подоцна беа промовирани и преку Фејсбук. Мислам дека се работеше за документи од неговата (бивша) партија стари неколку години, во функција на давање историска перспектива на случувања во неа, неговата и улогата на други современи функционери, со импликации за тековните политички процеси.

Комерцијализирано истекување - плус инфо по денешниот панел за Викиликс

2010-12-24T17:05:00.000+01:00

На брзинка ќе изнесам податоци кои денес на панелот ветив дека ќе ги објавам на блог, а понатаму планирам да објавам малку поопширни постови за тој настан и вчерашната дебата во ГЕМ-клубот.

Споменав дека истекувањето информации не е нов концепт, дека постои и комерцијална примена во Русија, за која дознав од Вајерд (16.08) од јуни 2008 г.:

[Сергеј] Горшков го води kompromat.ru, страница за скандали со која од 1999 го има здобиено непријателството на владеачката елита и која го има направено еден од врвните интернет личности во земјата. Тој не објавува негови сопствени стории туку линкува кон истражувачки репортери чија работа инаку би била превидена или замолчена. Во текот на годините Горшков објавил засрамувачки експозеа за некои од најмоќните членови на руската влада. Линкувал до написи со кои функционери на Кремљ се обивинуваат за пренос на државни пари на лични офшор сметки, обвинувања за Борис Јелцин за криење на аутистичниот внук, или наводи за тоа како Владимир Путин наредувал политички атентати како директор на Федералното биро за безбедност (ФСБ). Ваквите индискреции на комопромат.ру му носат месечна публика од над милин руски новинари, политичари, бизнисмени и одбрани медиумски мршојадци. Од 2000 година, полицијата вршела упади кај неговиот интернет провајдер, цариници ги одземале неговите лаптопи и снагатори од ФСБ неколку пати без најава го посетувале неговиот стан.

…Најдобрите проценки укажуваат дека компромат.ру носи околу 1 милион долари годишно. Горшков не сака да го потврди тоа, но смета дека неговиот бизнис вреди 15 милиони. „Кога луѓето ми го читаат сајтот, замислуват личност која е лута на сè и секого, активист, идеалист. Но јас не сум таков. Ова е само бизнис…“

И тоа мистериозен бизнис. На сајтот нема огласи, од каде доаѓаат парите? Горшков признава дека прима пари за да објави некои од линковите, нудејќи услуга за плаќање по пост за сите кои сакаат ефтин начин со кој ќе ги дискредитираат противниците без да се знае кој го сторил тоа. Горшков не сака да дискутира за деталите, но неговата цена е меѓу 600 и 800 долари по парче, зависно од нивото на ризикот од тужби за клевета. Околу половина од околу дузината постови дневно на сајтот се проценува дека се заказука, сленг-збор што означува платено, „нарачано“ новинарство – иако е невозможно да се каже која половина.

Горшков ја брани својата практика како форма на слободен говор. Тој вели:

„Никогаш не заземам страни. Освен тоа, природата на бизнисов е таква што кога една страна на конфликтот ќе нарача напис, нивните противници неминовно одговараат, обично истиот ден. На овој начин, сите страни добиваат видливост и се одржува објективноста.“.

Случајот со МАРНет и wikileaks.mk е опишан од IT.com.mk.

Продолжуваат муабетите за Викиликс

2010-12-24T09:14:00.000+01:00

Интересот за аферата Викиликс во македонската јавност не стивнува. Неделава веќе поминаа два најавени настани, Сподели кино во галерија 7 и една дебата „Зборно место“ во ГЕМ-клубот, а денес треба да се одржат панел дискусии во Клуб на новинари.

Надоврзувајќи се на претходниот пост за онлајн дебатата за Викиликс *, еве уште неколку линкови.

На Окно темата Викиликс се следи постојано, а последниот текст на Никола Гелевски, со кој го објаснува поимот Паноптикон ми се чини особено корисен и за градење општа култура.
Новица Наков исто така ја следи темата, мислам дека е особено релевантна неговата забелешка за македонскиот контекст на Викиликс, а посочува и на анализа на политичката филозофија на Џулијан Асанж.
Филип Петровски објави колумна во Утрински за Асанж како Робин Худ, што ми се чини е едно од ретките анализи во традиционалните медиуми на македонски јазик.

На барање на читателите од постот за стрипови за Викиликс *, еве линк до една карикатура за „првиот викиликер“.

Еве и верзија на документарецот Викиребелс кој бил прикажан на Сподели кино објавена на Јутјуб.

Бугарски и македонски писатели без комплекси

2010-12-21T13:55:00.000+01:00

Окно има објавено текст од бугарскиот поет Румен Леонидов за неговите искуства од подготовката на антологии на современа македонска и бугарска поезија на обата јазици.

на македонски: Да го закопаме јазичниот проблем
на бугарски: Да заровим езиковия проблем

Леонидов, во рамките на ограничувањата кои сите ги имаме со нашиот светоглед и образовна историја, ги промовира човековите права и европските вредности, наспроти тесни националистички погледи на светот.

Со оглед на популарноста на ваквите расправии на платформата Блогерај, мислам дека е исклучително поучно да се прочита текстот, во варијанта која ќе ви овозможи подобро разбирање – по можност на Вашиот мајчин јазик.

Продолжува дебатата за Викиликс и во Македонија

2010-12-20T15:14:00.005+01:00

Од блогот на Јасна Котеска дознав дека дала изјава за Ал Џезира на тема Викиликс. Целиот прилог е многу информативен и го препорачувам.

Во текот на неделава во Скопје ќе има ~~два~~ три јавни настани на кои ќе се дискутира на оваа тема

Среда: Сподели кино * во Галерија 7: Џулијан Асанж @ TED + Wikirebels
Четврток: во ГЕМ клубот во рамки на редовната програма „зборно место“
Петок: Панел дискусиите „Ефектите од Викиликс“ организирани од Центарот за истражување и креирање политики

Во видеото на Ал Џезира, познатиот сајберлибертијанец Џон Пери Барлоу вели:

…Ова е војна за тоа дали ќе биде дозволено киберпросторот (сајберпросторот) да остане отворен или ќе стане затворен. Овде просто не се работи за угледот на г. Асанж или Викиликс. Вистинското прашање е дека ако можат да го исклучат Џулијан Асанж, може да ве исклучат и вас. Затоа треба да бидете подготвени да го браните и својот интерес.

Дополнително во врска со дискусиите во Македонија:
[Дополнето: Овој дел содржеше пренесување претпоставки за кои не беа прашани сите засегнати страни наспроти можностите. За да се намали можноста блогов да се користи за етикетирање решив да ги оставам само линковите до други блогови кои беа поставени од претходно, телеграфски.]

Новиот веб-магазин Кул-тура: текст кој се оцрнува Џулијан Асанж.
Српска аналитика: оригиналот на претходниот текст, без линкови да се аргументираат тврдењата.
Милевски папагалски го преобјавил цел текст.
Бунка со подуховит саркастичен коментар.
Блог-пост со дискусија која почнува со рап за Викиликс.

Како и

Материјал за љубителите на теории на заговор: Зошто Асанж на официјалната фотографија го држи малото прсте во иста позиција како д-р Злобен (Doctor Evil) од филмовите со Остин Пауерс?
Поради „паѓањата“, веројатно најдобар начин да се дојде до тековната верзија на сајтот на Викиликс е преку Гугл или написот за него на Википедија.

Остануваат прашањата

Дали ширењето на оцрнувачки (дез)информации може да се сфати и како подготвување терен во јавноста за намалување на ефектот од евентуални неподобни информации што се очекува да протечат.
Би било интересно да се прашаат политичките партии и претставниците на државата кој им е официјалниот став во врска со работата на Викиликс. Тие бездруго по прес конференции се произнесуваат за најразлични прашања од земјата и светот.
Иако верувам дека со вакви медиуми како нашиве, локалниве моќници немаат потреба многу да се грижат. Немам видено ниту еден весник ниту телевизија од Македонија да ја пренесе интегрално и целосно содржината на дипломатската преписка што се однесува на Македонија.

Стрипчиња за Викиликс

2010-12-19T14:42:00.000+01:00

Од многуте, овие две стрипчиња ми се видоа доста интересни. Обата се на англиски:

Викиликс и Анонимус
Асанж среќава други пренесувачи на протечени информации – има и добри коментари од читатели

Аргумент на МОФ: Јавни дебати за образованието и Скопје 2014

2010-12-18T19:26:00.002+01:00

Пред некој ден бев во публиката на настанот Аргумент на МОФ (#ArgumentMOF) и имајќи компјутер при рака решив да ~~блогирам~~ фатам белешки (немаше вајфај). Беа организирани две дебати за две тези: процесот на реформа во образованието и влијанието на проектот Скопје 2014 на македонското општество.

Во воведот на настанот организиран од МОФ во рамки на проектот Младинска независност, Марјан Забрчанец повтори еден од слоганите на МОФ „без структура и аргументи, дебатата не е ништо повеќе од улична расправија“. Структурата се огледаше во прецизни временски рамки и сценарија за кога кој што прави. Можеби ќе беше интересно да се даваат на крај оценки, како на дебатни турнири, или да се гласа за тоа кој бил поубедлив, но тоа не се случи. Во таа смисла активноста беше ревијална, помалку техничка.

Освен двете дебати, на настанот имаше културно-забавни содржини – точка со пантомима/танц претходно, како и пуш-пауза за кафе (прилика да се види како изгледа Скопје од 11 кат на Соравија), а на крај концерт на Фолтин.

Лазар Поп Иванов играше улога на конферансије и истакна дека еден аргумент треба да има три дела: тврдење/наслов, објаснување/суштина и поддршка – соодветни примери/аналогии и статистики. Ова треба да биде поврзано во целина и да се истакнат последиците – влијанието врз заедницата. Според правилата на МОФ, ако се напаѓа противникот лично наспроти тезата, се губи дебатата. (Ама се добиваат гласови – прим. Ф.С.)

Модератор на првата дебата под наслов „овој дом верува дека образов анието во Македонија (не) им нуди работни вештини на младите“ беше Дона Костуранова, која даваше поучни насоки и забелешки. На оваа дебата учествуваа два тима дебатери од МОФ, кои прво ги изнесуваа своите ставови, па потоа имаше говори од експерти/видни лица на истата тема како зачин и извор на дополнителни информации, па на крај повторно дебатерите да дадат свои заклучоци.

Дебатерот Георги Велковски посочи дека образовниот процес во РМ е во стагнација, без да одговара на потребите на пазарот на труд, оти бара само учење на памет без поттикнување креативност плус праксата не ја бива. На вежбите се повторува она што се учи на теоретските предавања, а праксите по фирмите не нудат практично знаење оти служат само за добивање печати, без мониторинг и ментори.

Наспроти него, Бранкица Георгиевска укажа дека образовниот процес (системот на јавно образование организиран од државата?) не е единствениот актер кој е виновен за стагнацијата на образованието. Како други фактори таа ги посочи и неформалното и формалното образование.

Марија Мирчевска од афирмативната страна како виновник го посочи „образованието како такво“, чија функција е да продуцира кадар потребен на пазарот на труд и во денешно време треба да се „инкорпорираат теоријата и праксата како такви“. Не е проблемот во работодавците, кои не се мобилизирани од образованието.

Стефан Ристовски, вториот говорник од негацискиот тим, рече дека ќе се обиде да покаже повторно дека не е вината во образовниот систем, туку и кај други играчи кои треба да се погрижат за младите да имаат повеќе вештини. Меѓу нив, студентите, како индивидуи кои треба да ги користат новите технологии и праксите. Работодавци – бизнис сектор и јавна администрација – треба да ги прифатат студентите и да ги искористат праксите за да добијат од нив добри работници за неколку години. Вработувањето со партиски книшки и роднински врски во јавната администрација ги демотивира студентите да стекнуваат работни вештини.

Сите овие дебатери имаа доста добро држење и компонирани говори, ама имав впечаток дека негативистичкиот тим имаше потешка задача, да игра улога на адвокат на ѓаволот за прашање за кое општото мислење е спротивно на нивниот став. Инсистираа на други фактори, а можеа да зборуваат за оправданија зошто образовниот систем не функционира, односно да истакнат елементи што функционираат наспроти некои тешки услови, некои позитивни резултати или ненанесување штети и сл.

Потоа настапија експертите. Проф. Зоран Поповски од Земјоделски факултет објасни дека сега се обидува да ги убеди своите студенти дека веќе нема земјоделски комбинати, како и дека го мачи фактот што сега високото образование е вулгаризирано со дисперзираните студии. Во неговата 20-годишна кариера имал само по едно барање од компанија и од општина во врска со потребите за кадар од неговиот факултет. Од една страна има незадоволна бизнис-заедница од квалитетот на образованието, а од друга страна нема социјален-, односно бизнис-дијалог. Ако не се дефинираат знаењата и компетенциите со кои се излегува од факултетите, се добиваат студенти кои не може да одговорат на прашањата на работодавците. Кога во деведесеттите како асистент направил анонимна анкета со студентите, добил одлични оценки за него, арно ама тоа било џабе, оти на последното прашање „дали сте спремни со ова знаење да работите во лабораторија“ сите одговориле не.

Љупчо Зиков, основач и сопственик на Капитал смета дека резултатот на дебатите во нашето општество доведува до конформизам и бутање под тепих на сите проблеми кои се покренати со дебатата. Како пример го спомена говорот пред студенти на бизнисменот Гордон Геко (Мајкл Даглас) од филмот Вол Стрит 2 кој почнува со „вие сте сјебани“ – во контекст на почетокот на светската економска криза околу 2008.

Според Зиков, најголем проблем на македонската економија е непостоењето на индустрија и земјоделство. Кој да прави компании кога имаме образовна структура од 60% со основно и недовршено средно. Кој ја прави атмосферата за развој на економијата? Лидерството во Македонија недостасува 20 години, не само на политичка партија туку секој во својата област, почнувајќи од образование. Инвестирањето во компании е клучниот момент, оти тие ги креираат работните места. А во моментот македонската економија не генерира компании, поради недостатокот на лидерство, почнувајќи од лидерство на државата.

Во делот за прашања од публика, Катерина Тодоровска потсети на моментот дека професорите во високо образование не даваат доволно фидбек за делата на студентите, почнувајќи со конструктивна критика за семинарските и други индивидуални задачи.

Петар Лазаров го праша проф. Поповски во врска со стипендирање студенти, кој појасни дека Градежен факултет обезбедува стипендии од градежни компании. Поповски рече дека се паднати критериумите и за избор на наставници, кои се поклопени од огромниот број студенти и излегува дека навистина нема време за директен контакт професор-студент. Евалуациите на крај година се начин да се реши ова, но не се воспоставени механизми за наградување и казнување според оценките на студентите.

За Зиков, образованието и формално и неформално е производ на пазарната економија, која ја прават компаниите и некој создава атмосфера за нивна работа. На пр. половина од Буџетот на РМ од 2,6 милијарди евра е наменет за плати за државна администрација. Во недостаток на реален сектор, проблемот е каде ќе одат оние контингенти кои се вработуваат во јавна администрација на 24 години кога ќе им се јави природна потреба да излезат.

Имаше и уште неколку прашања или ставови од публиката: Дејан Манев смета дека треба самите да се погледнеме во огледало и процесот на подобрување да го почнеме од самите себе.

„Дечкото во сината маица“ Мартин Штонемугочувпрезимето праша дали образованието во МК нуди работни вештини на младите, сметајќи го тоа како должност на државата која не може да се компензира со курсевите кои луѓето сами треба да ги платат или се организирани од НВО и други неформални облици.

На крајот, резимеа: Георги Велковски сумираше дека образовниот систем не нуди вештини и креативност потребни за решавање проблеми и справување конфликти кои се барани од работодавците. Бранкица Георгиевска искористи податоци од истражување на МОФ кое наскоро ќе биде објавено дека една четвртина од младите во РМ во иднина се гледаат како вработени во јавна администрација, а скоро половина во странство.

Втората дебата беше на тема „овој дом верува дека проектот Скопје 2014 (не) го унапредува македонското општество“ со по двајца претставници на афирмативниот и негацискиот тим со по 5 минути од говорник, најавени дека ќе искажуваат свои лична мислења. Лазар Поп Иванов за да стимулира дебата ја цитираше колумната (на Елена Михајлова) од Дневник (6.2.2010):

…Тоа е лажен лек, бидејќи сугерира мртвило, статичност, замрзнатост и вечност, кои постојат само во смртта. Според зборовите на Ниче, во таа состојба тежиштето на животот на толпата е поместено во оностраното, „отаде стварноста“. Толпата верува во слики, зборови-копчиња што носат спас. Наместо здрав импулс на жив организам, се буди смртен инстинкт на популистичко лажно смирување…

Првиот афирмативен говорник Илија Димовски (познат како претставник на Центар за комуникации на ВМРО-ДПМНЕ) кажа дека проектот Скопје 2014 е мал дел од проектот Македонија 2014 од кој дел се многу владини градежни инвестиции низ целата земја: патишта, реставрации, универзитети, како и градење згради за државни институции што ќе овозможи враќање на инвестицијата од заштедата од кириите што до сега ги плаќале. Според „многу економски аналитичари“ во период на криза „државата треба да гради“, па така Македонија ја пребродила кризата. Неговиот говор беше доста добро компониран, со драмски ефекти, повторување клучни зборови – подоцна дознав дека тој на времето бил искусен учесник во дебатната програма.

При претставувањето на наредниот говорник Поп Илиев пак мавна контра со укажување дека при критикувањето на Скопје 2014 најчесто се критикува целосно, наместо да се сегментираат неговите елементи.

Како прв негациски говорник настапи Гордан Георгиев (еден од потпретседателите на СДСМ) кој изјави дека на крајот ќе укаже дека проектот Скопје 2014 на некој начин го унапредува македонското општество, но дека сепак се спротивставува на три нивоа. Архитектонско-естетско, за кое не е стручен, но смета дека поголемиот дел од претставници на тие струки (освен оние со конфликт на интереси) искажале негативни ставови. Вториот е коруптивниот, дека проектот е „пералалница на пари“ и на крај, третиот психолошко-колективниот.

Како пример за коруптивноста ги посочи тековните афери во Министерството за култура и цените на спомениците, во споредба меѓу нив (Св. Климент од сто и кусур илјади евра наспроти лавовите од по милион и кусур евра) или цената на цел нов плоштад во Струмица (со подземен премин) во споредба со триумфалната капија. Не стигна да изнакаже сè што сакаше, оти му измина времето па остави да се доискаже во текот на дискусијата.

Бранејќи го афирмативниот став, ликовниот уметник Ацо Станковски имаше понеформален пристап. Прво го цитираше Сем Хернандез со „болката поминува, а убавината останува“ сметајќи дека ќе помине дебатата меѓу левицата и десницата и дека при тоа најдебелиот крај ќе го извлечат уметниците. За него обидот на владеачката партија да направи нешто со Скопје е долго очекуван и во согласност со нејзината конзервативна ориентација. Она што се прави не е барок или ренесанса, туку е во согласност со постмодернизмот, наспроти депласираната модерна. Според него, иако Македонија има богато културно наследство (отоманско) кај најголем дел од населението кое во претходниот систем не било дел од образованата елита на група фамилии имало желба за надокнадување на пропуштените уметнички периоди, при што како доказ е користењето на гобленот кој е квазибарокен елемент. Наспроти соседите кои такви архитектонски постигнувања оствариле до втората светска војна…

Георгиев укажа дека со бранењето на постмодерната позиција „anything goes“ Станковски—познат „промислувач“ и противник на тоталитаризмот—наседнува да поддржи не само модерен, туку еден предмодерен, империјален проект на власта. Станковски одговори дека не се работи за империјализам, оти ние сме мултиетничко општество и дека во Скопје 2014 постепено се внесуваат и ќе се внесат елементи од сите групи. Според него Бит Пазар треба да се претвори во плоштад на кој би имало споменик на турски великан како Ататурк или Сулејман Величествениот.

Одговарајќи на провокацијата за кои елементи сепак им се допаѓаат на негаторите на тезата, писателот Ким Мехмети кажа дека посебен впечаток му оставаат лавовите, кои најдобро му укажуваат „што глушецот би сакал да биде“, оти кај сите балкански народи има потреба да се покаже дека иако се мали, се големи. Тој исто така рече дека оној што гради споменици всушност сака нему да му се градат споменици. Да можеа општествата да напредуваат преку спомениците, тогаш најверојатно социјализмот немаше да исчезне – оти тој систем бил најдобар во тоа. Полза на ваквите утнати проекти е дека на авторите им текнува што друго треба да се надокнади, како улици, стари градби и сл. Основната утка на проектот Скопје 2014 е моноетничкиот пристап заради кој Ахмети требало да плаче кај Груевски да се прошири со елементи од албанскиот идентитет.

Ким Мехмети посочи дека потребата да се потсетува премиерот за постоењето на Албанците е индикатор за поделбата на Скопје, која е предуслов за поделба на Македонија. Според примерот на некој радикален Албанец кој (веројатно од националистички мотиви се залагал за отцепување на дел од земјата) во последно време молчел оти сметал дека нема потреба веќе да се залага, Мехмети заклучи дека со ваквата политика им оди во прилог на непријателите на Македонија.

Според него, градењето на споменици наеднаш со волкав обем и со владин декрет по се случува само во кралства до XIX век, а денес во диктаторски и/или постсоцијалистички држави во кои не е вкоренета демократијата и добросостојбата на народот не е приоритет.

Гордан Георгиев постави интересно прашање – кој е авторот на проектот, оти според него на тоа прашање од владеачката партија сите одговарале „не сум јас“, а наоѓањето на одговорот ќе докаже авторитарна реалност.

Ацо Станковски беше испровоциран да го демантира Георгиев дека е владин службеник (за што Георгиев потоа се извини), па кажа дека неговото членување во Советот на култура е „чисто волунтаристичка (sic) работа“ и дека не е вработен во Владата, нема свои проекти како дел од Скопје 2014, туку се залага по свое убедување и во „име на уметниците кои добиваат џобови (sic) прв пат во 30 години“.

Почнувајќи го делот за интеракција со публиката, конферансието конкретно го праша Илија Димовски кој е авторот на проектот. „Си има начин на кој се носи одлуката… Можеби подобро прашање би било кој е авторот на спомениците на транзицијата, на Алумина, Порцеланка во Велес, од почетокот на деведесеттите…“. Ова избегнување ми го наруши впечатокот што го имав до тогаш за Димовски како најдобриот дебатер на вечерта, според критериумите поставени од МОФ. На овој начин Димовски испадна дека ги потврди обвинувањата на Георгиев.

Една жена од публиката изјави дека спомениците биле неквалитетни оти бронзата на Гоце Делчев позеленела. Ацо Станковски објасни дека создавањето на патина на бронзата е природен и очекуван процес што се случува на сите статуи, а дека ваквата забелешка укажува на непознавањето на прашувачката.

Исто имаше прашање/тврдење во стил „дали говорниците се свесни каде живееме“, во смисла дека Скопје било градено и претходно. Ако не било градено и доградувано по земјотресот во него би имало место само за 100 луѓе луѓе, а не за 500-600 илјади. Станковски изјави дека претходната верзија на Скопје била базирана на бетонски коцки и тоа влијаело на начинот на размислување на луѓето, како и тоа дека еве тој лично живее 42 години во кула во Автокоманда и неговиот „пролетерски статус е забетониран“.

Од публиката една девојка праша дали ВМРО-ДПМНЕ смета дека се единствени што треба се да испоизградат и да не остане за други. Овде Димовски поентира со изјава камо да имало и други елити што граделе. Според него токму затоа таа партија 12 години по ред победува во општина Центар.

Неда Коруновска постави прашање до афирмативниот тим – дали објектите ќе бидат самоодржливи оти нејзе и се чини дека нивната форма ја негира суштината, на пр. депоата во зградата на уставен суд кои се во заштитна зона на реката за кои стручната јавност укажа дека се нефункционални.

Станковски укажа дека проблемите укажани од стручната јавност може да се решат со квалитетна градба и ако е така направено нема да протекува, наспроти зградите на МСУ и МОБ кои биле фушерајски направени и нивните нефункционални покриви прокиснувале.

Неда исто така постави прашање до негативистичкиот тим, во врска со поддршката што Скопје 2014 во Советот на општина Центар ја имало добиено од „левичарски“ советници. (Во медиумите податоци за тоа како се пазареле разни советници и давале гласови.) Георгиев не одговори нешто посебно на ова, а Димовски објасни дека ВМРО-ДПМНЕ има добиено потребно мнозинство со гласови од советници на ЛДП кои тие ги сметаат за десни. (Дали партии што се дефинираат како централни се всушност десница?)

Тука Димовски направи уште еден гаф, кога изјави: „Скопје 2014 како проект не постои, веројатно е новинарска конструкција“. (Ова ми се виде прилично чудно, оти самиот поим беше воведен во јавноста преку истоимената анимација нарачана и платена од власта, со цена од околу 150 илјади евра. Повторно како на гледач добив впечаток дека овој потег одеше во прилог на сликата што ја создаваше неговиот партиски опонент.)

Членот на публиката Мартин Наник во врска со антикризни и развојни мерки праша зошто парите не се трошат на градење автопатишта, особено Коридор 8 и 10, наспроти споменици и симболички зданија. Димовски изјави дека сеуште не стигнале и дека тоа ќе почне наскоро, оти во моментот кога ја презеле власта (пред скоро 4 години!) во Министерството за транспорт и врски не нашле ниту еден проект за изградба на потребните инфраструктурни проекти. Ќе почнеле наскоро.

Еден човек изјави дека во Македонија не ни требаат споменици од големи луѓе, туку нивниот ум. На пример Никола Тесла, да ги примениме и надградиме неговите иновации. Кои вредности се пренесуваат со градење споменици на освојувачи, како Александар и Сулејман. Станковски одговори со наводен цитат од Буда дека секој пред себе го гледа она што е во него.

Во заклучокот, Станковски се пожали дека општеството е премногу поларизирано и дека треба проект на општо помирување, а трупање на негативна енергија води кон поголеми негативности. Ова е синергија меѓу електоратот и владетелот. Ние треба да ја истражуваме нашата култура, меѓу другото и праисториската уметност. Дури и Американците кои извршиле геноцид врз Индијанците сега ја реафирмираат нивната култура.

Мехмети кој некако вон структурата на дебатата да кажува зајадливи досетки цитираше некој од „прочистените“ вмровци му рекол дека ја гледа Македонија како наседната од еден голем задник од кој излегуваат споменици…

Арно ама официјален заклучок за негативистичкиот тим даде Георгиев со тоа дека тие што сакаат да бегаат од тема на политика и партии грешат оти проектот Скопје 2014 е во суштина политички и дело на владетелот. Проектот го унапредува македонското општество само поради тоа што со жилет го има расечено и со тоа ги има разоткриено нештата под површина и со тоа поттикнал јавна дебата. Да не бидеме наивни дека внесувањето разни форми наеднаш од типот на барок и сл. се само естетско прашање.

Како позитивен пример Георгиев ја посочи Франција за која се надоврза на претходната изјава на Мехмети дека многубројните барокни споменици и градби се граделе со векови и во соодветен контекст а не наеднаш. Георгиев укажа дека за разлика од Скопје, новите париски градби како Центарот Жорж Помпиду, пирамидата во Лувр се израз на современиот момент и антитеза на реакционерната традиција. Како друг пример го посочи Музејот на колонијализмот во Париз, кој откако Франција се извинила за таа практика сега е преименуван во Музеј на африканската уметност.

Георгиев заклучи дека проектот Скопје 2014 треба да се гледа како целина заедно со неговото политичко значење, а одговори и директно на почетното прашање дека тој смета дека некои елементи како зградата за Филхармонија и одредени споменици се потребни и неопходни.

На крај домаќинот Лазар Поп Илиев се заблагодари на сите учесници и публиката за која рече дека брои 140 луѓе, за на крај да повтори дека дебатата е единствен начин за демократски општествен напредок.

(Од настанот има кратка снимка на А1, а и МОФ најавија дека ќе објават свој видео-запис наскоро.)

Претставување на аферата со Хунзите пред светот

2010-12-12T23:20:00.003+01:00

Овој пост е достапен и на:
македонски на Блогерај · Претставување на аферата со Хунзите пред светот
English @ Razvigor · Introducing the Hunza Affair Abroad
English at Global Voices (short version) · Macedonia: Introducing the Hunza Affair

Анастас Вангели, познат како Вуна, на блогот Националности од перспектива на ориентализам ја анализира (анг.) тековната македонска политичка афера на побратимувањето со „народот Хунзи“ од пакистанските планини, кои тврдат дека потекнуваат од војниците на Александар Велики.

Насловна страница на книгата „Ориентализам“ од Едвард Саид (1978)

Веќе имам пишувано на оваа тема * и ќе повторам дека ми е баш жал што наместо реално запознавање со културата на тие луѓе и научно, лингвистичко и историско истражување со примена на модерна генетика, кај нас имаме само некакво профитерско политикантство.

Сте забележале дека досега во владините медиуми немало ниедна снимка на која Хунзите зборуваат на својот мајчин јазик, или за тоа како живеат реално? Само се вртат некои стари фотки и тврдења од нивните промотори.

Она што го забележав е продолжувањето на стереотипизирањето не само од критичарите, туку и од промоторите на реунификацијата со Хунзите. Почнувајќи од Јанко Илковски кој на времето во „Јади бурек“ ги „оправдуваше“ дека практикувале некоја „лајт верзија на исламот“.

Последниот пример звучи баш како пренесување на рекла-казала директно од Хиндукуш, како кога во филмот „Човекот што сакаше да биде крал“ селата меѓу себе се кудат дека комшиите им се валкани гадови кои намерно им мочаат во потокот за да им го загадат. Извадок од веста на Канал 5 (мое задебелување):

Хунзите живеат во северен Пакистан, административно се дел од пакистанската држава од 1974 година, но го задржале кралот. Освен Хунзите кои бројат околу 50.000 за потомци на војската на Александар Македонски се сметаат и племето Калаши. За разлика од Хунзите кои се исламизирани и образовани, Калашите се неуко племе.

Токму тој факт го користи и соседна Грција која отвори културен центар кај Калашите, а донира и значајни финансиски средства, за наобразба на лозата на Александар Велики.

Ѓоа „нашиве“ Хунзи бликаат од образованост, човек ќе помисли кујзнае колку универзитети и други научно-образовни институции имаат… Исто така истакната е супериорноста на верската ориентација на едните наспроти другите, што е класично ширење меѓуверска омраза.

Каде е конкурсот за Евросонг на МТВ?

2010-12-04T18:55:00.002+01:00

Минатата недела наводно МТВ објавил конкурс за „Евросонг 2011“, односно за избор на македонски претставник за Евровизија. Дневник известил:

- Македонската телевизија е задоволна од интересот што засега го пројавуваат авторите и изведувачите. Победникот од фестивалот ќе ја претставува Македонија на 55-то издание на Евровизија, кое ќе се одржи во Германија – пишува во соопштението од МТВ.

Прилично е тешко да се најде конкурсот на новиот официјален веб-сајт на МТВ, оти го нема во делот „Конкурси“. Го нема ни во „Соопштенија“, и најнакрај се појавува линк дури ако се пребарува по клучен збор „евросонг“.

Ова чисто како вежба за вадење на површина на информација која би требало да биде од јавна појавна, ама од некоја причина е закопана и тешко достапна. Не дека планирам да се пријавам. Но можеби вие ќе сакате?

Кучиња пуштени од ланец

2010-11-28T19:47:00.001+01:00

Нека не ве залаже насловот, во постов не се работи за партиските мегафони, туку за проблемот за кој пишував пред скоро три недели: дозволувањето низ скопскиот Градски парк да се шетаат кучиња без да бидат врзани и со заштитна маска. Дневник решил да го испита случајот…

…и во саботниот број (27.11.2010) има објавено два написи

Моето согледување…

Во паркот се возат и мотори, а и за тоа како и за кучињата без заштитна маска немам видено да интервенира полицијата ниту некој од чувариве.

Арно ама, еве јавниве служби ги бркаат младите што спортуваат, како што беа избркани и разни други супкултури…

…е потврдено во првиот напис (мој болд):

Од Градот велат дека инспекторите сè уште не казнуваат, туку само предупредуваат. Згора, сметаат дека имаат поприоритетни комунални проблеми. Не се многу загрижени ниту од Ветеринарската управа, која е во рамките на Министерството за земјоделство, шумарство и водостопанство. Оттаму констатираат дека, главно, се почитуваат одредбите од Законот за заштита и благосостојба на животните.

- Главно се почитува одредбата според која сопственикот треба миленичето да го држи на подводник. Сметаме дека нема потреба од казнување – велат од надлежното министерство.

Се надевам дека комерцијалниве медиуми ќе почнат да ја следат и темата на бркање на младите од јавните простори, која исто така беше зачната во мојот претходен пост.

Аферата Опсада ја рестартираше блогосферата

2010-11-27T17:06:00.002+01:00

Како што веќе реков на Твитер, ако има една полза од аферата #opsada на #A1 тоа е дека ја „рестартира“ хибернираната македонска блогосфера.

Луѓето се распишале од сите страни и про и контра, а и редно беше. Групата „политика“ на Пинг.мк е доста добро средство за следење на мислењата оти собира фидови и од Блогерај (ако самите автори така ги категоризирале) и од други платформи како Блогспот и од поединечни сајтови со/и блогови.

Еве мал примерок од линковите:

Квадратура на кругот: А1 - блокада на медиум или манипулација на јавноста? *
Зомбификација: Кој ја злоупотреби полицијата за да изврши упад во најгледаната телевизија? *
Панта реи: А1 под полициска опсада *
Паблишер: „Опсада“ на телевизија А1 *
Мартин Наник: Снимки од лице место од опсадата на А1 ТВ
Андреј: Врти го кучето * и За добра ноќ... додека не дошле кај вас... *
Културен натпревар меѓу народите: Каква е оваа ситуација... *
ЕкстримБТ стрипови: #опсада?! *
Вуна: А1 *
Зад кулисите: Најдобрата сапуница досега *
Бунка: Паника во А1! Им ги украле лентите со турски серии! (накнадно избришан пост)

и на други сајтови

IT.com.mk: „A1 опсада“ гледана преку друштвените мрежи *
Преспа скај: Упадот во А1 е суспендирање на демократијата, обвинува опозицијата (+1)

а овие се понови, при што беше забележително и активирањето на блогери поврзани со партијата на власт (немам баш премногу време да следам, па сигурно ќе има доста испуштени, разгледајте сами...)

Гоолем: Програма еден - Трајко версус власта *
Новосапиенс: Дупки во сценариото *
Барабас: За сите кои го „провалија“ планот на Рамко *
Дис из нот Америка: Уапсете го Велија *
Зорив: Целосна кармакараша *
Нов ек: Реденка во А1 - реално шоу *
Јована Тозија: Опсада *
Наутралец: Упадот во А1 *
Патрикополис: Моќта на медиумите *
Контраш: Полтронот Ванковска *
Ментална онанија: Скандал - со монтирано шоу, се крие криминал *
Сурфејс Суртук: Ако утрешен Шпиц не излезе... *
Дизајнова: Лопови без причина - бунтовник без разлога *
Незаборав: Поделени! *
Кими: Гости полна куќа, а домаќинот никаде го нема, сценарио вредно седум ипол милиони евра *
Квадратура на кругот: Што кажа, а што не кажа министерката Гордана Јанкуловска во интервјуто за Дневник *

од странци (бонус!)

Балкан инсајт: Зафркнат македонски второкласен филм (на англиски) *
Комитата: Бракот на тајните служби и реформаторската ДПМНЕ веќе дава отровни плодови (на бугарски) *

реакции и од НВО-а

Центар за развој на медиуми: Упадот во А1 преседан кој ја загрозува слободата на изразување *
Здружение на новинари на Македонија: Информација за синоќешните настани *
Цивил: Суспензија на демократијата и владеењето на законот *

ЗОО и СОРОС не се акроними

2010-11-24T22:13:00.002+01:00

Два примера за потреба на обраќање до колешките од блогот Лектор, од нашиот јавен живот.

Пример 1: Фајромизирање на ФИООМ во „СОРОС“

Луѓе од владеачката политичка партија во РМ и нејзини блиски медиуми, фондацијата основана од унгарско-американскиот бизнисмен и филантроп Џорџ Сорос (анг. George Soros) ја нарекуваат СОРОС – со сите големи букви како акроним. За тие што не знаат, цитат од Википедија:

Акроними се кратенки составени од првите букви од некоја фраза или име. Под „први букви“ може да се подразбира само по една буква од секој збор (како во САД) или неколку почетни букви од секој збор (како во Бенелукс).

Конкретно

Изјава за медиуми на ВМРО-ДПМНЕ: „СОРОС Македонија“
Вечер: исто „СОРОС“, „СОРОС Македонија“ или ѓоа пописмено „Фондацијата Сорос“

Всушност фондацијата се вика Институт Отворено општество (на светско ниво, на англиски името е Open Society Institute – OSI), а македонската фондација која е дел на таа мрежа се вика Фондација Институт Отворено општество – Македонија и го користи акронимот ФИООМ (анг. Foundation Open Society Institute Macedonia – FOSIM).

Да се нарекува една институција што си има свое име друго е форма на фајромизација (обид да се наметне друго име наспроти сопственото), па уште кога името се пишува со големи букви како акроним, изгледа без врска… Аналогно, нели би било смешно ако:

ВМРО би се нарекувало Организација ХАЏИ НИКОЛОВ,
или ВМРО-ДПМНЕ да се нарекува Партијата ГЕОРГИЕВСКИ,
ТВ Сител да се нарекува – ТВ ЅИНГО,
а весникот Вечер – весникот БОЈО.

Пример 2: Зоолошка не се скратува со ЗОО

Лого на Зоолошка градина Скопје

Зоолошка градина Скопје нејзините вработени ја нарекуваат „Скопје ЗОО“ (на лого) или на латиница „ZOO Skopje“ на официјалната страница на Фејсбук. Во било кој случај оние буквине „оо“ не треба да бидат големи, туку мали – на англиски „Zoo“ како дел од наслов, „zoo“ во сред реченица.

Вака излегува дека тоа ЗОО е акроним, а не проста кратенка од „зоолошка“. Јас лично ги поздравувам и низ цел свет ги фалам позитивните промени во зоолошката, но мора да напоменам дека за сите нивни изданија, особено официјалниот веб-сајт, има потреба од лекторска интервенција. И тоа е дел од брендирањето и односите со јавноста.

Сè уште може да се пријавува на конкурсот на ВИДИ

2010-11-23T11:01:00.001+01:00

„Заради голем интерес, пријавувањето е продолжено до утре“ - односно, денес - 23 ноември во 12 часот.

Номинирајте свои или туѓи сајтови од регионот. Ова е добра прилика и за промоција на квалитетното од нашата и соседните земји.

Имате саат време. :-)

Што рекол Милчо Манчевски?

2010-11-22T18:22:00.002+01:00

Сабајлево на социјалните мрежи имаше многу коментари за нападот врз Милчо Манчевски од Д.П. Латас, па се обидов да дознаам зошто баш сега.

Колумната во Вечер е од типот argumentum ad hominem (на латински) или обид за нарушување на честа и угледот (character assassination на англиски). Со оглед на тоа што негативностите изложени во овој текст не се однесуваат на некој скорешен настан и можеле да бидат објавени најголем дел во претходните десетина години, а оние преостанатите во претходните неколку месеци, се прашав што била причината куќниот пријател на тековниот премиер токму сега да преземе вакво дејство.

Некои од дискутантните на Фејсбук го посочија интервјуто на Манчевски за А1 ТВ од пред неколку дена. Го има и на Јутјуб, па кој сака да ги споредува двете авторски дела, може да се послужи…

Малку метрика: во моментов на објавување на постов, бројот на гледања на трите видеа беше {128, 131, 106}.

Промоција на вашиот сајт преку конкурсот на ВИДИ

2010-11-21T23:36:00.000+01:00

Хрватскиот ВИДИ (VIDI), еден од водечките ИТ-часописи во регионов, веќе подолго време на крајот на секоја година има избор на најдобрите веб-сајтови од Хрватска. Оваа година во изборот има и една нова категорија „Top10 exU“ во која може да конкурираат сајтови од нивното странство, односно од просторите на бивша Југославија.

Со оглед на тоа што учеството е бесплатно и безусловно, ова е и добра прилика за промоција ако имате добар, комплетен и интересен сајт. Дури и вашиот сајт да не влезе меѓу првите 10, сепак добивате линк кон него како кандидат, што помага во дигањето на неговиот рејтинг на Гугл.

Рокот е понеделник, 22 ноември, во 12 часот. Ако првпат слушате за ова од постов што излегува околу 12 часа пред тоа, имате кратко време за реакција. Но уште пократко е потребно за да номинирате сајт – неколку минути.

На Твитер: #webtop100.

Напомена уште еднаш: другите категории освен VIDI Top10 exU се за хрватски сајтови. Ако вашиот сајт нема врска со Хрватска или не е на хрватски, пријавете го во оваа, без разлика на тоа од кој жанр е.

Мистериозниот извештај на Европската комисија

2010-11-16T17:06:00.001+01:00

: Фото: Маурицио Балванера

Ме интересираше дали блогерите ќе го прочитаат и коментираат Извештајот за напредокот на Европската комисија оти веднаш по неговото објавување беше една од главните теми во традиционалните медиуми. За жал, мислам дека тоа не се случува... Од оние неколку блогерски реакции кои претежно беа во врска со спорот со името не можев да увидам дека некој решил да се задлабочи малку и во прашањата кои ЕУ ги бара од нас да се решат и кои имаат директно влијание врз квалитетот на животот на луѓето во Македонија.

Нејсе, затоа решив да ставам линк до оригиналната верзија на извештајот, како и напомена дека треба да се очекува и негов превод на сајтот на Секретаријатот за европски прашања при Владата на РМ. Тоа е пракса секоја година и мислам дека навистина има потреба од премостување на јазичниот јаз. Исто така објавувам линк и до анализите на Македонскиот центар за европско образование и емисијата Ние кои беа објавени на блогови.

Најголем дел од нашето население не чита. Плус, најголем дел од нашето население не може да чита на англиски. Плус, извештајот е напишан со дипломатски јазик во кој нема место за „ова ептен не го бива“ туку ќе стои нешто како „забележан е многу мал напредок“. Нели поентата на целава државна активност е да се постигне голем напредок. Затоа решив да ги пренесам и описните оценки од извештајот според ниво на тежина, ако некој навистина сака да чита да знае што пишува.

significant progress (значаен напредок = петка? четворка?)
good progress (добар напредок = тројка?)
some progress (извесен напредок = ...)
limited, uneven, partial progress (ограничен, нерамномерен, делумен напредок)
no progess (без напредок)

Ако стои зборчето напредок тоа не значи дека се напреднало. Исто како кога некој политичар ќе каже „ценетиот колега“ не значи дека мисли дека тој на кого се однесува фразата навистина смета дека е ценет или дека вреди. Форма и обичај. Башка пристапот на ЕУ не е да го уништи оној кој и се спротивставува со деструктивни пориви, туку да му помогне и да го охрабри да се промени, да постигне напредок.

Бидејќи јас многу сакам аргументи со факти, читањето секогаш го почнувам од позади (стр. 78+), каде што се статистичките показатели. Ќе забележите дека за некои многу важни фактори кај нас воопшто не се врши мерење иако тоа е обврска заради споредба со другите земји од ЕУ, на пример:

каматни стапки за депозити
македонски инвестиции во странство во земјите на ЕУ
степен на прерано напуштање на образованиот процес
трошење за човечки ресурси за иновации и истражувања
емисии на гасови на стаклена градина (јаглерод диоксиод)
...а за 2009 г. недостасуваат и низа други еколошки и енергетски параметри кои се мереле претходно

Бркање на скејтерите од Градски парк во Скопје

2010-11-09T12:06:00.000+01:00

Во саботата во скопскиот Градски парк бев сведок на две идиотски случки.

1. На тревник си играа мали деца од 2-3 години. Поминува поголема група возрасни и деца што со себе водат куче, бел булдог мажјак, пуштен од ланец и без заштитна маска. Булдогов се стрчува кон едно од децава што си играат и го преплашува на смрт – иако кучето сака да си игра, не треба да бидеш мало дете да те преплаши кога кон тебе трча куп заби и мускули – резултат на генетска предодреденост за давење и убивање.

Кога родителите се побунија, сопствениците на булдогот го заврзаа со каиш (не му ставија заштитна маска) и пробаа да ги убедуваат дека кучето само сакало да си игра. Секоја чест на кучето, ама сопственикот ем има законска обврска да се шетаат само на ланец и со маска, ем ако детето добие уплав од кучиња, тешко ќе го утешиш со тој податок. Секако тие нема да се занимаваат со последиците од тој проблем.

2. Малку подоцна, на платото кај споменикот на Гоце Делчев, три млади момци си возеа ролерки и вежбаа некои егзибиции. Се појавија двајца постари мажи на околу 50-60 години облечени во темно тегет униформи (оние јакни што може да поминат и како обични јакни) без никаков знак и им пријдоа:

Колку години имаш? – 15.
А ти? – 15… – 16.
Што да ти правам сега? Да викам полиција?

Сите во околината се зачудија, а најмногу тинејџериве. Се испостави дека изгледа агресивните старци се некаков вид чувари на паркот кои им забранија на момциве да возат околу споменикот, на многу нападен начин и без никакво образложение.

Кога младиве почнаа да си ја собираат опремата продолжија да ги малтретираат така што еден од жртвите мораше да праша „Што сакате, дали треба да ги симнам ролеркиве и да се тепаме?“ Одговорот беше: „Да не имаш пиштол?“

Младиве си отидоа да си спортуваат „на жардињери“, а чуварите ги снема.

…

Во паркот се возат и мотори, а и за тоа како и за кучињата без заштитна маска немам видено да интервенира полицијата ниту некој од чувариве.

Арно ама, еве јавниве служби ги бркаат младите што спортуваат, како што беа избркани и разни други супкултури, па прават кампањи „спорт да, дрога не“ да звучат уште попразно.

Дали ова второво беше инцидентно, оти луѓево од јавново претпријатије си ги извршиле сите други задачи па убиваа досада во пауза со покажување кој е газда на територијата, не знам.

Корелација меѓу број на твитови и читатели?

2010-11-02T15:08:00.007+01:00

Овој пост е достапен и на:
македонски на Блогерај · Корелација меѓу број на твитови и читатели?
English · Correlation between number of tweets and followers?

Пред некој ден со хаштагот #kvantitet иницирав мала анкета меѓу македонските твитерџии на тема колку твита имаат до сега. Резултатите за сите кои земаа учество во тој муабет се претставени во графиконот подолу. На X-оската се број на твитови (tweets), на Y-оската се број на следачи (followers), односно читатели.

Кликни на сликата за поголема верзија.

Анџелина Џоли и лустрацијата во Македонија

2010-11-01T13:22:00.011+01:00

Овој пост е достапен и на
- македонски на Блогерај: Анџелина Џоли и лустрацијата во Македонија
- English: Angelina Jolie and Lustration in Macedonia

Со оглед на вителот на нејаснотии, шпекулации и „филмови“ што произлегоа во врска со лустрацијата во Македонија, очекувам уште еден елемент со кој ќе се овозможи дополнително проширување на кругот на сомнителни, односно на лица кои од непознати извори ќе може да бидат обвинети дека биле соработници на тајните комунистички служби.

Деновиве во Скопје почнува прикажувањето на филмот „Солт“ со Анџелина Џоли, во кој таа глуми вработена во американските разузнавачки служби. Арно ама испаѓа дека дека неа таа уште од бебе ја обучувала Советската тајна служба и како дете ја подметнале како „заспан“ таен агент во САД.

Ако земеме предвид дека комунизмот бил меѓународно движење и можностите за размена на искуства меѓу Тито и Брежњев, како и традицијата на јаничарство (одземање на децата од мали од семејството за да работат за интерес на државата) на Балканот, испаѓа дека е многу возможно такво нешто да се случувало не само во СССР, туку и во СФРЈ.

Ако се прифати оваа претпоставка, тогаш како соработници на тајните служби од комунизмот ќе може да бидат посочувани и лица кои не биле ни полнолетни кога Југославија се распадна. Доволно да биле родени пред 1991 г. за да може да се посочи дека биле „програмирани“ соодветно.

Со ова ќе се прошират можностите за дискредитација и уцена за уште една генерација, без разлика дали се тоа комуњари или ретро-комунисти (самонаречени левичари или десничари), а богами имаме и изговор за да ја споменуваме госпоѓа Џоли во врска со Македонија (ко-брендинг).

Значи, очекувам за вакво нешто наскоро да се дознае на дежурните емисии за сеење страв, омраза и теории на заговор, штом некој од големите интелекти на македонската преродба го изгледа филмот. Секако, за тоа време никому не му е гајле кој сè од тековниве дрматори бил на кои функции во стариот систем, а и зошто би му било.

А филмот сам по себе го гледам како еден обид да се креира нова франшиза со елементи на темелите поставени од серијалот за Џемс Бонд, нешто како женски Џејсон Борн, со користење на авто-мото елементи од Матрикс, без толку добро објаснение за тоа како се останува жив при смртоносни акробации.

Најпрофитабилни дејности во Македонија, според личен доход

2010-11-01T12:09:00.002+01:00

Се прашувате во која дејност во Македонија најдобро се заработува ако работиш „за плата“? Ова е пост за вас.

Преку Пинг.мк дознав дека Здружението на финасиски работници ги има пренесено најновите официјални податоци, меѓу кои и висините на просечни плати по сектори. Според нив, најголеми плати имаат вработените во:

Помошни активности во финансиско посредување (36.368 денари)
Воздушен сообраќај (34.805 ден)
Снабдување со електрична енергија, гас, пареа и топла вода (26.877 ден.)
Финансиско посредување, освен осигурување и пензиски фондови (26.241 ден.)
Осигурување и реосигурување, пензиски фондови освен задолжителна социјална заштита (26.020 ден.)

Смешен бугарски оглас: Ненамерна безобразност

2010-10-27T13:02:00.007+02:00

Следниов оглас го видов на еден македонски сајт, сервиран преку Гугл адсенс. Ми изгледа дека некои бугарски бизниси решиле да се рекламираат кај нас, арно ама нивното непознавање на македонскиот јазик доведува до многу смешен резултат.

Огласот има наслов „’Реденка‘ до Банско“ при што првиот збор се однесува на некоја област во Бугарија каде што може да се изнајми сместување.

Можеби понесени од националистичките предрасуди за „истите народи и исти јазици“ помислиле дека напишаното на бугарски ќе биде разбирливо за говорителите на македонскиот. Иако како јазици од иста--словенска--група, македонскиот и бугарскиот имаат заеднички особини, како различни јазици имаат и - разлики.

Така, зборот „вреди“ (за Бугарите што не знаат македонски превод на англиски has value) на бугарски значи „прави штета“.

Зборот „реденка“ кој на бугарски не значи ништо, на македонски значи „сексуален однос во кој поголема група мажи еден по еден полово општат со една жена“, односно оргија во која бројот на активните сексуални партнери е многу поголем од бројот на пасивните, при што таа оргија може и да не биде доброволна (англиски gang bang).

Не верувам дека огласувачите имале намера да се рекламираат преку ова значење, иако веројатно ќе добијат многу повеќе кликови од посетителите на интернет заинтересирани за порно содржини отколку што би добиле ако најмеле преведувач и лектор по македонски.

Како да кратите линкови со Пинг.мк (и зошто)

2010-10-19T00:30:00.000+02:00

Ако сте твитерџија или твитерџика, или и без тоа често имате желба или потреба да препраќате скратени линкови, може за тоа да го користите Пинг.мк и да обезбедите дополнителна промоција на линкот меѓу неговите корисници со кои не се познавате.

Најчесто за кратење кај нас се користи bit.ly или слични странски сервиси, како и домашниот 0.mk. Тие имаат свои предности, ама јас го препорачувам Пинг.мк бидејќи со кратењето линкови преку него ем овозможувате дополнителна промоција, ем на читателите на линкот што го препорачувате им се појавува лента со алатки преку која може директно да гласаат за него или да го коментираат. Ова е особено полезно во случаи кога линковите се од сајтови што не дозволуваат коментирање или имаат некакво филтрирање/априори цензура, на пр. сајтови од македонски традиционални медиуми.

Упатството е:

Гледаш кул линк. Го копираш.
Наместо на bit.ly, одиш на Поднеси на Пинг.мк (http://r.ping.mk/submit)
Го внесуваш линкот со наслов и опционо со кус опис во соодветна група (категорија) или во општо ако не ти текнува каде.
Пинг.мк креира и ти прикажува посебна веб-страница за линкот, на пр. ваква.
Во десната колона малце подоле имаш „бокс“ со сина позадина во кој првиот ред пишува нешто како
„линк од алатникот http://r.ping.mk/tb/150u“
Ете го краткиот линк, кој може уште повеќе да се скрати со бришење на тоа „tb/“ и да гласи
http://r.ping.mk/150u
ако сакаш да заштедиш +3 карактери за во твитот
Таквиот краток го користиш исто како од bit.ly, го копираш во твит и другде
Тие што ќе го кликаат го добиваат оригиналниот напис плус лента со алатник да може да гласаат и коментираат директно на Пинг.мк…

Сите штедат на време, добиваат на интерактивност и видливост, оти така внесениот линк се појавува и во избраната категорија на Пинг.мк, а и на насловната страница во делот „нови“ (поточно, „нови: гласани“ – оти со самото внесување од човек има добиено еден почетен глас).

PS
Ако сакате да скратите линк до страница од Пинг.мк, тогаш е доволно од целата адреса која има форма
r.ping.mk/r/име_на_група/comments/код/име_на_линкот
да ги задржите само
r.ping.mk/comments/код
што во горниот пример би било http://r.ping.mk/comments/150u.

Огромен интерес за ТЕД-икс Скопје (TEDxSkopje)

2010-10-18T09:46:00.000+02:00

Деновиве многу твитерџии искажаа незадоволство од првичниот избор на учесници на ТЕД икс Скопје, кој според правилата на лиценцата (англиски) е ограничен на 100 лица. Со цел да ја структурираат дебатата, волонтерите кои го организираат настанот се согласија да направат групно интервју преку Пинг.мк во стилот на Аск Редит (анг.).

Со оглед на тоа што за многу („поважни“) општествени прашања нема воопшто дискусија на Интернет, интересот што го генерерираше оваа тема за многумина изгледа непропорционален. Арно ама, јас мислам дека е сосем соодветно, оти луѓето што се незадоволни од некои други појави (особено оние во кои се вмешани државни пари) веројатно сметаат дека бунењето им е џабе, додека во случајот гледаат дека на носителите на одлуки им е гајле што мислат граѓаните.

Интернетска хипербола: дали преувеличувате кога пишувате?

2010-10-16T13:18:00.000+02:00

Бисерка Велковска објави напис во Нова Македонија насловен „На Фејсбук, мувата станува слон“ во кој вели дека:

Драматичноста, пренагласеноста и емотиконите стануваат неизоставен дел од пишаната интернет-комуникација, веројатно како замена за елементите што недостигаат во отсуство на жив контакт – интонација, гестови, говор на телото…

Моето мислење е дека кога влегуваме во некој вид комуникација, со нас носиме и очекувања за тоа што сè треба да добиеме од комуницирањето, па ако нешто не го добиваме се обидуваме да го надокнадиме со дополнителни изразни средства. На пример, хиперболизирање со цел да се предизвика емотивна реакција.

Гледам дека на темава имало муабет на форумот Кајгана. Поврзана појава е и изборот на стил, на пр. луѓе кои при комуницирање лице в лице ретко би се осудиле да викаат и навредуваат, кога пишуваат на интернет се многу побезобразни и покавгаџии.

Најава: Предавање за приватност на Институт за информатика

2010-10-13T10:22:00.001+02:00

Денес од 12 часот како претставник на Фондацијата Метаморфозис ќе одржам кратко предавање на тема приватноста во Македонија во рамките на час по предметот „Професионална етика“ на Институтот за информатика при ПМФ во Скопје.

Една од целите на предавањето е да се поттикне и дискусија со студентите и проф. д-р Катерина Здравкова, која го организира настанот. Го објавувам постов за да ставам линкови до некои изданија што ќе ги споменам во предавањето, со што на учесниците би им било полесно да ги најдат.

Извештајот на Метаморфозис за приватноста во 2009 година (нацртот на англиски)
Двете изданија за Законот за заштита на лични податоци и Правилникот произлезен од него на ДЗЛП и ФИООМ
Активностите на граѓанскиот сектор во врска со измените на Законот за електронски комуникации

Идејата е муабетот да продолжи и на Твитер, на хаштаг #privatnost.